Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh

Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh
Thông tin chung
Tên viết tắt	ĐHQG-HCM
Tên tiếng Anh	Vietnam National University, Ho Chi Minh City – VNU-HCM
Vai trò	Nòng cốt trong hệ thống giáo dục đại học và nghiên cứu khoa học Việt Nam
Mô hình hoạt động	Đô thị đại học đa ngành, đa lĩnh vực, chất lượng cao
Quy mô sinh viên	Hơn 100.000 sinh viên
Thành tích	Góp mặt trong QS World University Rankings và Times Higher Education
Lịch sử hình thành
Thành lập	27 tháng 01 năm 1995
Tiền thân quan trọng	Trường Đại học Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh (thành lập 27/10/1976)
Nghị định thành lập	Nghị định 16/CP
Ra mắt công chúng	06 tháng 02 năm 1996
Tách trường	Trường ĐH Khoa học Tự nhiên và Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn (30/03/1996)
Quyết định tái cấu trúc	Quyết định số 15/2001/QĐ-TTg (12/02/2001)
Giai đoạn phát triển và thành tựu
Củng cố pháp lý	Nghị định về Đại học Quốc gia (17/11/2013)
Mở rộng phạm vi	Thành lập Phân hiệu tại Bến Tre (2016)
Danh hiệu	Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới (2020)
Thành lập trường mới	Trường Đại học Khoa học Sức khỏe (03/06/2024)
Số trường thành viên	8 trường

Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh (tên viết tắt: ĐHQG-HCM; tên tiếng Anh: Vietnam National University, Ho Chi Minh City – VNU-HCM) là một trong hai hệ thống đại học quốc gia của Việt Nam, giữ vai trò nòng cốt trong hệ thống giáo dục đại học và nghiên cứu khoa học của cả nước. Được thành lập vào năm 1995, ĐHQG-HCM hoạt động theo mô hình đô thị đại học đa ngành, đa lĩnh vực, chất lượng cao, hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm đào tạo và nghiên cứu hàng đầu khu vực châu Á. Với quy mô đào tạo hơn 100.000 sinh viên và đội ngũ học giả hùng hậu, đây là đơn vị tiên phong trong việc đổi mới giáo dục, chuyển giao công nghệ và hội nhập quốc tế, liên tục góp mặt trong các bảng xếp hạng đại học uy tín nhất thế giới như QS World University Rankings và Times Higher Education.

Lịch sử hình thành và các giai đoạn phát triển

Lịch sử của Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh gắn liền với quá trình cải tổ và hiện đại hóa giáo dục đại học tại Việt Nam sau thời kỳ đổi mới. Tiền thân của nhiều đơn vị thành viên trong hệ thống là những cơ sở giáo dục có bề dày lịch sử tại miền Nam Việt Nam. Một dấu mốc quan trọng diễn ra vào ngày 27 tháng 10 năm 1976, khi Trường Đại học Văn khoa Sài Gòn và Trường Đại học Khoa học Sài Gòn sáp nhập để hình thành nên Trường Đại học Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh – một trong những biểu tượng tri thức lớn nhất thời bấy giờ.

Đến giữa thập niên 1990, Chính phủ Việt Nam chủ trương xây dựng các trung tâm đào tạo đa ngành quy mô lớn để tập trung nguồn lực. Ngày 27 tháng 01 năm 1995, Chính phủ ban hành Nghị định 16/CP chính thức thành lập Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh trên cơ sở sắp xếp lại 9 trường đại học trên địa bàn thành 8 trường thành viên. Ngày 06 tháng 02 năm 1996, hệ thống này chính thức ra mắt công chúng. Ngày 30 tháng 03 năm 1996, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên và Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn được tách ra từ Trường Đại học Tổng hợp để trở thành hai trụ cột quan trọng của ĐHQG-HCM.

Bước sang thế kỷ 21, ĐHQG-HCM trải qua một giai đoạn tái cấu trúc quan trọng theo Quyết định số 15/2001/QĐ-TTg ngày 12 tháng 02 năm 2001 của Thủ tướng Chính phủ, nhằm khẳng định quyền tự chủ cao trong các hoạt động đào tạo, nghiên cứu và tài chính. Ngày 17 tháng 11 năm 2013, Nghị định mới về Đại học Quốc gia được ban hành, tiếp tục củng cố vị thế pháp lý và tạo hành lang thông thoáng cho sự phát triển vượt bậc của hệ thống. Năm 2016, hệ thống mở rộng phạm vi ảnh hưởng đến khu vực Đồng bằng sông Cửu Long bằng việc thành lập Phân hiệu tại tỉnh Bến Tre. Năm 2020, ĐHQG-HCM vinh dự được trao tặng danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới, ghi nhận những đóng góp to lớn cho sự nghiệp giáo dục. Gần đây nhất, vào ngày 03 tháng 06 năm 2024, Trường Đại học Khoa học Sức khỏe chính thức được thành lập trên cơ sở Khoa Y, trở thành trường đại học thành viên thứ 8, hoàn thiện hệ sinh thái đào tạo từ kỹ thuật, nhân văn đến y dược.

Cơ cấu tổ chức và Hệ thống các đơn vị thành viên

Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh hoạt động theo mô hình quản trị hai cấp, bao gồm Ban Điều hành ĐHQG-HCM và các đơn vị thành viên, đơn vị trực thuộc. Hệ thống này được thiết kế để tạo ra sự cộng hưởng sức mạnh giữa các ngành nghề khác nhau, từ khoa học cơ bản, kỹ thuật công nghệ đến kinh tế, luật và y học.

Tính đến đầu năm 2026, hệ thống các đơn vị thành viên bao gồm:

• Trường Đại học Bách khoa: Là ngọn cờ đầu trong đào tạo kỹ thuật và công nghệ tại khu vực phía Nam.
• Trường Đại học Khoa học Tự nhiên: Trung tâm nghiên cứu và đào tạo các ngành khoa học cơ bản, công nghệ sinh học và khoa học vật liệu.
• Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn: Đơn vị hàng đầu về nghiên cứu ngôn ngữ, văn hóa, báo chí và các ngành khoa học xã hội.
• Trường Đại học Quốc tế: Trường đại học công lập đầu tiên tại Việt Nam sử dụng tiếng Anh làm ngôn ngữ giảng dạy chính thức.
• Trường Đại học Công nghệ Thông tin: Chuyên sâu về lĩnh vực phần mềm, an ninh mạng và trí tuệ nhân tạo.
• Trường Đại học Kinh tế – Luật: Tập trung vào các lĩnh vực quản lý, tài chính, luật kinh tế và chính sách công.
• Trường Đại học An Giang: Thành viên tại khu vực Tây Nam Bộ, đóng vai trò quan trọng trong phát triển nông nghiệp và giáo dục vùng.
• Trường Đại học Khoa học Sức khỏe: Đơn vị mới nhất (thành lập năm 2024), tập trung đào tạo y khoa, dược học và các ngành chăm sóc sức khỏe chất lượng cao.
• Viện Môi trường và Tài nguyên: Viện nghiên cứu khoa học thành viên chuyên trách về các vấn đề sinh thái và biến đổi khí hậu.

Ngoài ra, hệ thống còn sở hữu Phân hiệu ĐHQG-HCM tại tỉnh Bến Tre cùng hơn 20 đơn vị trực thuộc khác, bao gồm các tổ chức khoa học công nghệ, thư viện trung tâm, các trung tâm phục vụ đào tạo và dịch vụ đô thị đại học. Tổng số nhân sự toàn hệ thống đạt 6.410 người (tính đến năm 2024), tạo nên một cộng đồng học thuật chuyên nghiệp và gắn kết.

Quy mô đào tạo và Đội ngũ học giả

Với tầm vóc của một “Đô thị Đại học”, ĐHQG-HCM là một trong những cơ sở giáo dục có quy mô lớn nhất Việt Nam. Tính đến cuối năm 2025, hệ thống đang đào tạo hơn 100.000 sinh viên bậc đại học và gần 10.000 học viên cao học, nghiên cứu sinh. Chương trình đào tạo vô cùng đa dạng với 147 ngành bậc đại học, 123 ngành thạc sĩ và 83 ngành tiến sĩ, đáp ứng nhu cầu nhân lực chất lượng cao cho cuộc cách mạng công nghiệp 4.0.

Sức mạnh cốt lõi của ĐHQG-HCM nằm ở đội ngũ giảng viên và nhà khoa học có trình độ chuyên môn cao. Theo số liệu cập nhật ngày 30/07/2025, hệ thống sở hữu 360 giáo sư, phó giáo sư và 1.600 tiến sĩ. Tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ trở lên đạt mức 52,8%, đây là một trong những tỷ lệ cao nhất trong khối các trường đại học tại Việt Nam. Đội ngũ này không chỉ thực hiện nhiệm vụ giảng dạy mà còn là những người dẫn dắt các dự án nghiên cứu mang tầm quốc gia và quốc tế.

Công tác kiểm định chất lượng cũng được ĐHQG-HCM đặc biệt chú trọng để khẳng định uy tín với người học và xã hội. Hệ thống đang dẫn đầu cả nước với 154 chương trình đào tạo đạt chuẩn kiểm định quốc tế. Trong đó, có 92 chương trình đạt chuẩn AUN-QA (Mạng lưới các trường đại học Đông Nam Á), 38 chương trình đạt chuẩn ASIIN (Đức), 13 chương trình đạt chuẩn FIBAA, 13 chương trình đạt chuẩn AQAS, và 7 chương trình đạt chuẩn ABET (Mỹ) – tiêu chuẩn vàng trong đào tạo kỹ thuật thế giới.

Nghiên cứu khoa học và Chuyển giao công nghệ

Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh không chỉ là nơi truyền thụ kiến thức mà còn là “lò luyện” các ý tưởng sáng tạo và phát minh khoa học. Hoạt động nghiên cứu khoa học tại đây có sự tăng trưởng mạnh mẽ về cả số lượng lẫn chất lượng. Số lượng công bố quốc tế trên các tạp chí uy tín thuộc danh mục Scopus tăng đều qua các năm: từ 1.861 bài (năm 2021) lên 3.168 bài (năm 2024). Tính đến tháng 10/2025, hệ thống đã đạt 3.288 bài báo quốc tế, khẳng định năng lực nghiên cứu tiệm cận trình độ thế giới.

Bên cạnh nghiên cứu hàn lâm, ĐHQG-HCM còn đẩy mạnh các hoạt động chuyển giao công nghệ để phục vụ cộng đồng và phát triển kinh tế xã hội. Doanh thu từ hoạt động chuyển giao khoa học công nghệ và dịch vụ phục vụ cộng đồng luôn duy trì ở mức cao, đạt trên 250 tỷ đồng mỗi năm. Cụ thể, năm 2022 đạt 319,3 tỷ đồng, năm 2023 đạt 228,5 tỷ đồng và năm 2024 đạt 294,7 tỷ đồng. Các lĩnh vực mũi nhọn như công nghệ vật liệu mới, trí tuệ nhân tạo, công nghệ sinh học nông nghiệp và giải pháp môi trường là những thế mạnh giúp ĐHQG-HCM kết nối chặt chẽ với các doanh nghiệp và địa phương.

Hệ thống phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia và các trung tâm nghiên cứu chuyên sâu tại đây được đầu tư hiện đại, tạo môi trường làm việc tối ưu cho các nhà khoa học. Nhiều công trình nghiên cứu của ĐHQG-HCM đã được ứng dụng thực tế, giải quyết các bài toán cấp bách về xâm nhập mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long, quy hoạch đô thị thông minh hay phát triển các loại vaccine và dược phẩm mới.

Vị thế và Xếp hạng quốc tế

Sự hiện diện của Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh trên bản đồ giáo dục thế giới ngày càng trở nên rõ nét thông qua các thứ hạng cao tại các bảng xếp hạng uy tín. Theo kết quả từ QS World University Rankings 2026, ĐHQG-HCM nằm trong nhóm 801-850 đại học tốt nhất thế giới. Tại bảng xếp hạng khu vực, QS Asia University Rankings 2025 ghi nhận ĐHQG-HCM đứng ở vị trí thứ 220 châu Á. Trong khi đó, tổ chức Times Higher Education (THE) xếp hạng hệ thống này ở nhóm 1501+ thế giới và 601+ châu Á.

Đặc biệt, năng lực đào tạo theo từng lĩnh vực chuyên sâu của ĐHQG-HCM được đánh giá rất cao. Theo QS Subject Rankings 2024, có 8 nhóm ngành của hệ thống lọt vào top 500 thế giới, bao gồm:

• Kỹ thuật dầu khí (Petroleum Engineering)
• Toán học (Mathematics)
• Kỹ thuật Điện – Điện tử (Electrical & Electronic Engineering)
• Kỹ thuật Hóa học (Chemical Engineering)
• Nông lâm nghiệp (Agriculture & Forestry)
• Kinh tế học và Kinh tế lượng (Economics & Econometrics)
• Khoa học môi trường (Environmental Sciences)
• Khoa học máy tính và Hệ thống thông tin (Computer Science & Information Systems)

Tại thị trường nội địa, theo Bảng xếp hạng Đại học Việt Nam (VNUR) năm 2024, ĐHQG-HCM vững vàng ở vị trí thứ 2. Những con số này minh chứng cho nỗ lực không ngừng của toàn hệ thống trong việc nâng cao chất lượng giảng dạy và vị thế học thuật trên trường quốc tế.

Cơ sở vật chất và Đô thị Đại học

Một trong những điểm đặc trưng nhất của Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh chính là mô hình “Đô thị Đại học” tập trung. Với tổng diện tích 643,7 hecta nằm tại khu vực giáp ranh giữa thành phố Thủ Đức (TP.HCM) và thành phố Dĩ An (Bình Dương), đây là một trong những khuôn viên giáo dục lớn nhất và hiện đại nhất khu vực Đông Nam Á.

Khu đô thị đại học được quy hoạch đồng bộ với đầy đủ các khu chức năng: khu giảng đường của các trường thành viên, hệ thống phòng thí nghiệm hiện đại, thư viện trung tâm (một trong những thư viện lớn nhất Việt Nam với nguồn tài liệu số khổng lồ), khu nhà điều hành, và đặc biệt là hệ thống ký túc xá. Ký túc xá ĐHQG-HCM có sức chứa hàng chục nghìn sinh viên, được xem là ký túc xá hiện đại và lớn nhất cả nước, cung cấp môi trường sống an toàn, tiện nghi cho người học từ khắp mọi miền đất nước.

Ngoài không gian học tập, ĐHQG-HCM còn chú trọng đến không gian xanh và các tiện ích công cộng như khu thể thao phức hợp, các trung tâm dịch vụ, tạo nên một môi trường sinh hoạt năng động. Mô hình đô thị đại học này không chỉ giúp tối ưu hóa nguồn lực dùng chung giữa các trường thành viên mà còn tạo điều kiện cho sinh viên các ngành khác nhau có cơ hội giao lưu, hình thành tư duy đa ngành – một yếu tố then chốt của công dân toàn cầu trong kỷ nguyên mới.

Điều có thể bạn chưa biết

• ĐHQG-HCM sở hữu Ký túc xá lớn nhất Việt Nam, thường được sinh viên gọi vui là “thành phố sinh viên” với hệ thống xe buýt riêng biệt kết nối các khu vực bên trong khuôn viên rộng hơn 600 hecta.
• Đây là đơn vị giáo dục đại học đầu tiên của Việt Nam được trao tặng danh hiệu “Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới” (năm 2020) nhờ những thành tích đặc biệt xuất sắc trong đào tạo và nghiên cứu.
• Ngành Kỹ thuật Dầu khí của ĐHQG-HCM thường xuyên nằm trong nhóm những ngành có thứ hạng cao nhất thế giới (Top 51-100) theo bảng xếp hạng QS theo lĩnh vực, vượt xa nhiều trường đại học danh tiếng tại các nước phát triển.
• Trường Đại học Quốc tế thuộc hệ thống ĐHQG-HCM là trường đại học công lập đầu tiên tại Việt Nam đào tạo hoàn toàn bằng tiếng Anh và cấp bằng đạt chuẩn quốc tế ngay tại trong nước.

Câu hỏi thường gặp về Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh