Chi tiết
Việc sử dụng văn phòng phẩm, đặc biệt là bút chì trong kỳ thi tốt nghiệp THPT luôn là vấn đề được thí sinh và phụ huynh đặc biệt quan tâm. Theo quy chế thi mới nhất áp dụng cho năm 2026, các quy định về việc sử dụng bút chì được thực hiện nghiêm ngặt nhằm đảm bảo tính công bằng và minh bạch cho kỳ thi quốc gia. Thí sinh cần nắm vững các quy tắc này để tránh những sai sót đáng tiếc dẫn đến việc bị trừ điểm hoặc hủy bỏ kết quả thi.
Mục lục
[Ẩn]Quy định sử dụng bút chì trong bài thi trắc nghiệm năm 2026
Trong kỳ thi tốt nghiệp THPT, các môn thi trắc nghiệm (ngoại trừ Ngữ văn là tự luận) yêu cầu thí sinh làm bài trên Phiếu trả lời trắc nghiệm (Phiếu TLTN). Theo Thông tư 15/2020/TT-BGDĐT và các văn bản bổ sung như Thông tư 13/2026/TT-BGDĐT, bút chì là vật dụng bắt buộc nhưng chỉ được sử dụng trong các phạm vi sau:
- Tô số báo danh và mã đề thi: Thí sinh phải dùng bút chì để tô kín các ô tròn tương ứng với chữ số của số báo danh và mã đề thi đã viết bằng bút mực trước đó.
- Tô phương án trả lời: Đối với mỗi câu hỏi, thí sinh chọn một phương án trả lời và dùng bút chì tô kín ô tròn tương ứng.
Thí sinh cần lưu ý, máy chấm thi trắc nghiệm hoạt động dựa trên nguyên lý nhận diện độ đậm nhạt của vết chì. Do đó, việc sử dụng bút chì không đúng cách có thể dẫn đến việc máy không chấm điểm câu đó:
- Loại bút chì khuyên dùng: Nên sử dụng bút chì gỗ loại 2B hoặc 3B. Đây là loại chì có độ mềm vừa phải, độ đậm đủ để máy nhận diện và dễ dàng tẩy sạch nếu muốn thay đổi đáp án.
- Tránh dùng bút chì kim: Ngòi bút chì kim thường nhỏ và cứng, dễ làm rách giấy thi hoặc in hằn vết lên mặt sau, gây khó khăn cho việc máy quét ảnh bài thi. Hơn nữa, việc tô bằng bút chì kim mất nhiều thời gian hơn bút chì gỗ.
- Quy tắc tẩy xóa: Nếu chọn nhầm, thí sinh phải tẩy thật sạch vết chì cũ trước khi tô đáp án mới. Nếu tẩy không sạch, máy có thể hiểu nhầm là thí sinh chọn hai đáp án trong một câu và sẽ không tính điểm câu đó.
Tại sao làm bài tự luận bằng bút chì lại bị hủy bài?
Đối với bài thi môn Ngữ văn (hình thức tự luận) và các phần viết tay trên tờ giấy thi, quy chế thi nghiêm cấm hoàn toàn việc sử dụng bút chì. Quy định này nhằm ngăn chặn hành vi “đánh dấu bài”.
“Thí sinh chỉ được viết bằng một màu mực (xanh hoặc đen), không được dùng mực đỏ và không được dùng hai màu mực trong cùng một bài thi. Tuyệt đối không được viết bằng bút chì (trừ việc tô các ô trên Phiếu trả lời trắc nghiệm).”
Việc sử dụng bút chì trong bài thi tự luận có thể dẫn đến các hệ lụy sau:
- Bị coi là đánh dấu bài: Trong quy trình chấm thi, bài thi của thí sinh được dọc phách để đảm bảo tính khách quan. Nếu một bài thi có dấu hiệu khác lạ như viết bằng bút chì, vẽ hình không liên quan hoặc dùng nhiều màu mực, giám khảo có quyền nghi ngờ đây là tín hiệu ngầm giữa thí sinh và người chấm, dẫn đến việc bài thi bị đưa vào diện nghi vấn.
- Nguy cơ bị hủy kết quả: Theo quy chế xử lý kỷ luật, những bài thi có chữ viết của hai người trở lên, viết bằng hai màu mực trở lên hoặc có các ký hiệu lạ sẽ bị trừ điểm hoặc hủy bỏ kết quả tùy theo mức độ vi phạm.
Các hình thức xử lý kỷ luật liên quan đến bút chì
Dựa trên quy định tại Điều 54 của Quy chế thi tốt nghiệp THPT hiện hành, các mức xử phạt đối với lỗi sử dụng bút chì sai quy định trong năm 2026 được phân loại như sau:
| Hành vi vi phạm | Hình thức xử lý |
|---|---|
| Viết bằng bút chì trong bài thi tự luận (môn Ngữ văn) hoặc các phần không phải trắc nghiệm. | Trừ 50% tổng số điểm của bài thi đó. |
| Viết, vẽ vào tờ giấy thi những nội dung không liên quan đến bài thi (bằng bất kỳ loại bút nào). | Hủy bỏ kết quả bài thi. |
| Sử dụng bút chì để đánh dấu bài thi (ký hiệu riêng, vẽ hình đặc biệt). | Hủy kết quả thi và có thể bị đình chỉ thi các môn tiếp theo. |
Những thay đổi và tính ổn định trong kỳ thi năm 2026
Năm 2026 là năm thứ hai kỳ thi tốt nghiệp THPT được tổ chức theo chương trình giáo dục phổ thông 2018. Mặc dù có những điều chỉnh về định dạng đề thi và cấu trúc môn thi (thí sinh thi 2 môn bắt buộc là Toán, Văn và 2 môn tự chọn), nhưng các quy định về kỹ thuật làm bài vẫn giữ ổn định như năm 2025.
Thông tư 13/2026/TT-BGDĐT nhấn mạnh việc tăng cường ứng dụng công nghệ trong chấm thi, đặc biệt là phần mềm chấm trắc nghiệm mới. Điều này đòi hỏi thí sinh phải cực kỳ cẩn thận khi sử dụng bút chì để tô đáp án. Một vết chì mờ hoặc một vết tẩy không sạch có thể khiến phần mềm bỏ sót câu trả lời, gây thiệt thòi trực tiếp cho thí sinh mà không thể khiếu nại về mặt kỹ thuật nếu lỗi xuất phát từ phía người làm bài.
Hướng dẫn thí sinh chuẩn bị văn phòng phẩm cho kỳ thi 2026
Để đảm bảo bài thi hợp lệ và đạt kết quả tốt nhất, thí sinh nên chuẩn bị bộ dụng cụ học tập theo danh mục sau:
- Bút mực: Ít nhất 2 cây bút cùng màu (xanh hoặc đen), cùng loại mực. Tuyệt đối không dùng bút xóa.
- Bút chì: 2-3 cây bút chì gỗ 2B hoặc 3B đã được gọt sẵn.
- Tẩy: Loại tẩy trắng, có độ bám chì tốt và không làm rách giấy.
- Dụng cụ khác: Thước kẻ, compa, máy tính bỏ túi không có chức năng soạn thảo văn bản và không có thẻ nhớ.
Lưu ý quan trọng
Thí sinh cần đặc biệt ghi nhớ các điểm sau để tránh bị hủy bài thi năm 2026:
- Không dùng bút chì để nháp trực tiếp vào giấy thi: Nhiều thí sinh có thói quen dùng bút chì phác thảo ý tưởng hoặc vẽ sơ đồ vào lề giấy thi tự luận rồi quên không xóa. Hành vi này có thể bị giám khảo chấm thi coi là đánh dấu bài.
- Kiểm tra lại bài thi trước khi nộp: Trước khi hết giờ làm bài, hãy rà soát lại xem có sót vết bút chì nào ở phần tự luận hay không.
- Đồng nhất màu mực: Chỉ sử dụng duy nhất một màu mực trong toàn bộ các bài thi tự luận. Nếu bút hết mực, phải thay bút cùng loại, cùng màu.
- Tuân thủ hướng dẫn của cán bộ coi thi: Mọi thắc mắc về việc sử dụng bút chì hoặc thay đổi giấy thi phải báo cáo ngay với giám thị trong phòng thi để được hướng dẫn xử lý kịp thời theo đúng quy trình.