Nintendo

Nintendo
Thông tin chung
Tên đầy đủ	Nintendo Co., Ltd. (任天堂株式会社)
Trụ sở chính	Kyoto, Nhật Bản
Ngành nghề	Phát triển trò chơi điện tử, thiết bị điện tử tiêu dùng
Sáng lập	Fusajiro Yamauchi
Ngày thành lập	23 tháng 9 năm 1889
Tài chính (cuối năm 2025)
Doanh thu thuần	1.905, 8 tỷ yên (khoảng 12, 2 tỷ USD)
Tăng trưởng doanh thu	99, 3% (so với năm 2024)
Lợi nhuận ròng	358, 8 tỷ yên (khoảng 2, 3 tỷ USD)
Tăng trưởng lợi nhuận	51, 3%
Lịch sử hình thành
Sản phẩm ban đầu	Bài lá hanafuda
Chủ tịch tiếp quản (1949)	Hiroshi Yamauchi
Thỏa thuận với Disney (1959)	Sản xuất bài lá in hình nhân vật hoạt hình
Sản phẩm đồ chơi nổi bật	Ultra Hand
Máy console gia đình đầu tiên (1977)	Color TV-Game
Trò chơi arcade nổi tiếng (1981)	Donkey Kong
Thương hiệu nổi bật
Nhân vật biểu tượng	Mario
Loạt game kinh điển	The Legend of Zelda
Thương hiệu toàn cầu	Pokémon
Máy chơi game mới (2025)	Nintendo Switch 2

Nintendo (tên đầy đủ là Nintendo Co., Ltd. – 任天堂株式会社) là một tập đoàn đa quốc gia chuyên về phát triển trò chơi điện tử và thiết bị điện tử tiêu dùng có trụ sở chính tại Kyoto, Nhật Bản. Được thành lập vào ngày 23 tháng 9 năm 1889 bởi nghệ nhân Fusajiro Yamauchi, Nintendo ban đầu là một doanh nghiệp sản xuất bài lá hanafuda thủ công trước khi chuyển mình thành một trong những “gã khổng lồ” quyền lực nhất trong ngành công nghiệp giải trí toàn cầu. Với lịch sử kéo dài hơn 130 năm, Nintendo không chỉ là đơn vị tiên phong định hình lại thị trường trò chơi điện tử sau cuộc khủng hoảng năm 1983 mà còn là chủ sở hữu của những thương hiệu giải trí có giá trị thương mại và tầm ảnh hưởng văn hóa sâu rộng nhất thế giới như Mario, The Legend of Zelda và Pokémon.

Tính đến cuối năm 2025, Nintendo tiếp tục khẳng định vị thế dẫn đầu với những con số tài chính ấn tượng. Báo cáo tài chính tính đến ngày 31 tháng 12 năm 2025 cho thấy doanh thu thuần của tập đoàn đạt 1.905,8 tỷ yên (khoảng 12,2 tỷ USD), ghi nhận mức tăng trưởng đột phá 99,3% so với cùng kỳ năm 2024. Lợi nhuận ròng đạt 358,8 tỷ yên (khoảng 2,3 tỷ USD), tăng 51,3%, minh chứng cho sức hút bền bỉ của các dòng máy chơi game và hệ sinh thái phần mềm độc quyền. Đặc biệt, sự ra mắt của thế hệ máy chơi game mới Nintendo Switch 2 vào tháng 6 năm 2025 đã tạo nên một cơn địa chấn trong ngành công nghiệp, thiết lập những kỷ lục doanh số mới trong lịch sử công ty.

Lịch sử hình thành: Từ bài lá đến đế chế trò chơi điện tử

Hành trình của Nintendo bắt đầu từ một cửa hàng nhỏ tại Kyoto mang tên Nintendo Koppai. Trong suốt những thập kỷ đầu tiên, công ty tập trung hoàn toàn vào việc sản xuất bài hanafuda – một loại bài truyền thống của Nhật Bản. Nhờ chất lượng thủ công tinh xảo, sản phẩm của Nintendo nhanh chóng chiếm lĩnh thị trường nội địa. Bước ngoặt lớn đầu tiên diễn ra vào năm 1949 khi Hiroshi Yamauchi, cháu trai của người sáng lập, tiếp quản vị trí chủ tịch ở tuổi 22. Với tầm nhìn đổi mới, ông đã thực hiện một loạt thay đổi mang tính cách mạng, bao gồm việc ký thỏa thuận với Disney vào năm 1959 để sản xuất bài lá in hình các nhân vật hoạt hình, giúp công ty bán được hơn 1 triệu bộ bài chỉ trong một năm.

Trong thập niên 1960, dưới sự điều hành của Hiroshi Yamauchi, Nintendo đã thử sức ở nhiều lĩnh vực khác nhau như taxi, khách sạn tình yêu và thực phẩm ăn liền nhưng không thành công. Tuy nhiên, mảng đồ chơi trẻ em lại mang về những tín hiệu tích cực với các sản phẩm như “Ultra Hand” do kỹ sư huyền thoại Gunpei Yokoi thiết kế. Sự thành công của mảng đồ chơi đã dẫn dắt Nintendo tiến vào thị trường điện tử sơ khai. Năm 1977, công ty ra mắt dòng máy Color TV-Game, đánh dấu bước chân đầu tiên vào thị trường console gia đình.

Thập niên 1980 là giai đoạn Nintendo định hình lại toàn bộ ngành công nghiệp. Năm 1981, trò chơi arcade Donkey Kong ra đời dưới bàn tay của Shigeru Miyamoto, giới thiệu nhân vật Jumpman (sau này là Mario). Năm 1983, máy Family Computer (Famicom) ra mắt tại Nhật Bản và sau đó được phát hành quốc tế với tên gọi Nintendo Entertainment System (NES) vào năm 1985. NES không chỉ cứu vãn ngành công nghiệp trò chơi điện tử Bắc Mỹ sau sự sụp đổ năm 1983 mà còn thiết lập các tiêu chuẩn cho trò chơi hiện đại với những tác phẩm kinh điển như Super Mario Bros. và The Legend of Zelda.

Hệ thống phần cứng: Những cuộc cách mạng về trải nghiệm chơi game

Triết lý phần cứng của Nintendo luôn tập trung vào “sự đổi mới mang tính giải trí” thay vì chỉ chạy đua về cấu hình thuần túy. Điều này được thể hiện rõ qua danh mục các dòng máy chơi game mang tính biểu tượng của hãng qua nhiều thập kỷ:

• Dòng máy cầm tay (Handheld): Game Boy (1989) là cuộc cách mạng đầu tiên, cho phép người chơi mang theo trải nghiệm game mọi lúc mọi nơi với thời lượng pin bền bỉ. Sau đó, Nintendo DS (2004) với màn hình cảm ứng kép đã trở thành thiết bị cầm tay bán chạy nhất của hãng với 154,02 triệu đơn vị. Năm 2011, Nintendo 3DS tiếp nối thành công với công nghệ hiển thị 3D không cần kính.
• Dòng máy gia đình (Home Console): Sau NES và SNES, Nintendo đã trải qua nhiều giai đoạn thăng trầm với Nintendo 64 (đồ họa 3D thực thụ) và GameCube. Tuy nhiên, sự ra đời của Wii vào năm 2006 với tay cầm cảm biến chuyển động đã tạo nên một hiện tượng văn hóa, thu hút cả những đối tượng không phải game thủ truyền thống, đạt doanh số hơn 100 triệu máy.
• Kỷ nguyên Nintendo Switch: Ra mắt năm 2017, Switch là thiết bị lai (hybrid) độc đáo, xóa nhòa ranh giới giữa máy chơi game gia đình và cầm tay. Tính đến ngày 31 tháng 12 năm 2025, phiên bản Switch gốc đã đạt doanh số 155,37 triệu đơn vị, chính thức vượt qua Nintendo DS để trở thành máy chơi game bán chạy nhất trong lịch sử Nintendo.
• Thế hệ tương lai – Nintendo Switch 2: Chính thức ra mắt vào ngày 5 tháng 6 năm 2025, Switch 2 đã chứng minh sức hút mãnh liệt khi bán được 10,36 triệu đơn vị chỉ trong 4 tháng đầu tiên. Tính đến cuối năm 2025, tổng cộng 17,37 triệu máy đã được tiêu thụ. Với hiệu năng mạnh mẽ hơn và khả năng tương thích ngược, Switch 2 đang được dự báo sẽ đạt doanh số 19 triệu đơn vị vào cuối năm tài chính 2026.

Hệ sinh thái phần mềm và các thương hiệu độc quyền

Sức mạnh thực sự của Nintendo nằm ở kho tàng sở hữu trí tuệ (IP) đồ sộ. Không giống như các đối thủ cạnh tranh, Nintendo kiểm soát chặt chẽ cả phần cứng và phần mềm, tạo ra những trải nghiệm tối ưu mà người chơi không thể tìm thấy ở bất kỳ nơi nào khác.

Dòng game Mario: Là gương mặt đại diện của toàn bộ công ty, Mario đã xuất hiện trong hơn 200 tựa game thuộc nhiều thể loại khác nhau. Những kỷ lục gần đây bao gồm Mario Kart 8 Deluxe với 70,59 triệu bản và Super Mario Odyssey với 30,27 triệu bản. Sự ra mắt của Mario Kart World vào cuối năm 2025 cũng đã nhanh chóng cán mốc 14,03 triệu bản.

The Legend of Zelda: Được coi là đỉnh cao của dòng game phiêu lưu hành động, The Legend of Zelda: Breath of the Wild đã bán được 33,64 triệu bản, thay đổi hoàn toàn tư duy về thiết kế thế giới mở trong ngành công nghiệp game.

Pokémon: Mặc dù thuộc sở hữu của The Pokémon Company (trong đó Nintendo nắm giữ cổ phần lớn), Pokémon vẫn là trụ cột quan trọng của hệ sinh thái Nintendo. Tựa game mới nhất Pokemon Legends Z-A phát hành cuối năm 2025 đã đạt doanh số ấn tượng 12,3 triệu bản chỉ trong thời gian ngắn, trong đó có 3,89 triệu bản vật lý dành riêng cho hệ máy Switch 2.

Các thương hiệu nổi bật khác:

• Animal Crossing: New Horizons: 49,32 triệu bản (tính đến tháng 12/2025).
• Super Smash Bros. Ultimate: 37,44 triệu bản.
• Donkey Kong Bananza (mới): 4,25 triệu bản.
• Kirby Air Riders: 1,76 triệu bản.

Bộ máy lãnh đạo và những con người huyền thoại

Thành công của Nintendo gắn liền với những cá nhân kiệt xuất, những người đã đặt nền móng và duy trì triết lý sáng tạo khác biệt của công ty:

• Fusajiro Yamauchi: Người đặt viên gạch đầu tiên, xây dựng nền tảng đạo đức kinh doanh và sự tỉ mỉ trong từng sản phẩm thủ công.
• Hiroshi Yamauchi: Vị chủ tịch cầm quyền lâu nhất (1949-2002), người đã quyết đoán chuyển hướng công ty sang lĩnh vực điện tử và đưa Nintendo vươn tầm quốc tế.
• Satoru Iwata: Một lập trình viên thiên tài trở thành chủ tịch (2002-2015). Ông là người khởi xướng chiến lược “Đại dương xanh”, tập trung vào việc mở rộng đối tượng người chơi thông qua DS và Wii. Câu nói nổi tiếng của ông: “Trên danh thiếp, tôi là một chủ tịch tập đoàn. Trong tâm trí, tôi là một nhà phát triển trò chơi. Nhưng trong trái tim, tôi là một game thủ” đã trở thành biểu tượng cho tinh thần Nintendo.
• Shuntaro Furukawa: Chủ tịch đương nhiệm từ năm 2018. Ông đã dẫn dắt Nintendo vượt qua giai đoạn đại dịch với doanh thu kỷ lục và thực hiện quá trình chuyển giao thế hệ phần cứng sang Switch 2 một cách suôn sẻ.
• Shigeru Miyamoto: Được mệnh danh là “Cha đẻ của trò chơi điện tử hiện đại”, ông là người sáng tạo ra Mario, Link và Donkey Kong. Hiện ông giữ vai trò Executive Fellow, tập trung vào việc mở rộng thương hiệu Nintendo sang các lĩnh vực phim ảnh và công viên chủ đề.
• Gunpei Yokoi: Người phát minh ra Game Boy và hệ thống phím điều hướng D-pad – tiêu chuẩn cho mọi tay cầm chơi game ngày nay.

Mở rộng đa phương tiện và tầm nhìn tương lai

Trong những năm gần đây, Nintendo đã thay đổi chiến lược từ một công ty trò chơi điện tử thuần túy sang một công ty giải trí đa phương tiện. Mục tiêu là đưa các nhân vật của mình tiếp cận với công chúng thông qua nhiều hình thức khác nhau ngoài màn hình console.

Một trong những bước đi thành công nhất là việc hợp tác với Universal Destinations & Experiences để xây dựng Super Nintendo World – các khu vực chủ đề tại Universal Studios Japan, Hollywood và dự kiến là Orlando. Tại đây, người hâm mộ có thể trải nghiệm đời thực các trò chơi như Mario Kart trong một không gian được thiết kế tỉ mỉ.

Mảng điện ảnh cũng ghi nhận những thành công rực rỡ sau bộ phim The Super Mario Bros. Movie (2023). Nintendo đã thành lập Nintendo Pictures để chủ động hơn trong việc sản xuất nội dung hình ảnh. Dự án tiếp theo, The Super Mario Galaxy Movie, dự kiến sẽ ra rạp vào tháng 4 năm 2026, hứa hẹn sẽ giới thiệu nhân vật Yoshi và mở rộng vũ trụ điện ảnh của hãng. Ngoài ra, một dự án phim live-action về The Legend of Zelda cũng đang trong quá trình phát triển tích cực.

Về mặt tổ chức, năm 2015, tập đoàn đã hợp nhất các bộ phận phát triển phần mềm thành Entertainment Planning & Development (EPD). Với 10 nhóm sản xuất chuyên biệt, Nintendo EPD đảm bảo duy trì chất lượng cao nhất cho các sản phẩm nội bộ, đồng thời quản lý chặt chẽ các công ty con và đối tác chiến lược như Monolith Soft, Retro Studios và Next Level Games.

Danh sách các hệ máy chơi game chính qua các thời kỳ

• Color TV-Game (1977)
• Game & Watch (1980)
• Nintendo Entertainment System / Famicom (1983/1985)
• Game Boy (1989)
• Super Nintendo Entertainment System / Super Famicom (1990/1991)
• Virtual Boy (1995)
• Nintendo 64 (1996)
• Game Boy Color (1998)
• GameCube (2001)
• Game Boy Advance (2001)
• Nintendo DS (2004)
• Wii (2006)
• Nintendo DSi (2008)
• Nintendo 3DS (2011)
• Wii U (2012)
• Nintendo Switch (2017)
• Nintendo Switch Lite (2019)
• Nintendo Switch – OLED Model (2021)
• Nintendo Switch 2 (2025)

Các giải thưởng và thành tựu nổi bật

• Giải thưởng Emmy Kỹ thuật & Công nghệ: Nintendo đã nhiều lần được vinh danh vì những đóng góp trong việc phát triển tay cầm chơi game và đồ họa 3D.
• Kỷ lục Guinness Thế giới: Sở hữu nhiều kỷ lục về dòng máy cầm tay bán chạy nhất và loạt trò chơi có doanh thu cao nhất mọi thời đại.
• Game of the Year (The Game Awards): The Legend of Zelda: Breath of the Wild đã giành giải Trò chơi của năm vào năm 2017 cùng hàng loạt giải thưởng lớn nhỏ khác cho các tựa game như Super Mario Odyssey và Animal Crossing.
• Vị thế thị trường: Là công ty trò chơi điện tử lâu đời nhất vẫn còn hoạt động mạnh mẽ, nắm giữ lượng tiền mặt dự trữ thuộc hàng cao nhất tại Nhật Bản.

Điều có thể bạn chưa biết

• Cái tên “Nintendo” thường được dịch là “Hãy phó mặc cho vận may cho trời” (Leave luck to heaven), phản ánh nguồn gốc từ kinh doanh bài lá và cờ bạc sơ khai.
• Trước khi thành công với trò chơi điện tử, Nintendo từng sản xuất một loại “gạo ăn liền” nhưng sản phẩm này thất bại thảm hại vì có vị rất tệ.
• Nhân vật Mario ban đầu được gọi là “Jumpman” và nghề nghiệp đầu tiên của anh là thợ mộc trong trò chơi Donkey Kong, chứ không phải thợ sửa ống nước.
• Nintendo sở hữu bản quyền của bộ phim Super Hornio Brothers (một bộ phim người lớn nhái theo Mario) chỉ để đảm bảo rằng bộ phim này không bao giờ được phát hành rộng rãi nhằm bảo vệ hình ảnh thương hiệu.
• Khác với các đối thủ như Sony hay Microsoft vốn là những tập đoàn đa ngành, doanh thu của Nintendo gần như 100% đến từ mảng giải trí và trò chơi điện tử.

Câu hỏi thường gặp về Nintendo