Chi tiết
Kỳ thi tốt nghiệp Trung học phổ thông (THPT) năm 2026 đánh dấu những bước ngoặt quan trọng trong quy chế thi và xét công nhận tốt nghiệp. Theo Thông tư số 13/TT-BGDĐT ngày 09/3/2026 của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT), danh mục các chứng chỉ ngoại ngữ được miễn thi đã được mở rộng, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho học sinh sở hữu các văn bằng quốc tế. Tuy nhiên, thí sinh cần đặc biệt lưu ý về sự thay đổi trong cách tính điểm xét tuyển đại học so với các năm trước đây.
Mục lục
[Ẩn]Tổng quan quy định miễn thi ngoại ngữ năm 2026
Theo quy chế mới nhất, thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ đạt yêu cầu tối thiểu theo quy định sẽ được miễn thi bài thi môn Ngoại ngữ trong kỳ thi tốt nghiệp THPT. Việc miễn thi này đồng nghĩa với việc thí sinh được tính là hoàn thành môn Ngoại ngữ để xét công nhận tốt nghiệp THPT năm 2026.
Thông tư số 13/TT-BGDĐT quy định: Thí sinh có một trong các chứng chỉ ngoại ngữ (giống hoặc khác với môn Ngoại ngữ đang học tại trường phổ thông) đạt mức điểm tối thiểu theo danh mục quy định sẽ được miễn thi bài thi Ngoại ngữ trong xét công nhận tốt nghiệp THPT.
Năm 2026, Bộ GD&ĐT công nhận tổng cộng 22 loại chứng chỉ thuộc 7 ngôn ngữ khác nhau. Đây là con số lớn nhất từ trước đến nay, cho thấy sự hội nhập sâu rộng của hệ thống giáo dục Việt Nam với các chuẩn mực quốc tế.
Danh mục 22 loại chứng chỉ ngoại ngữ được miễn thi năm 2026
Dưới đây là bảng tổng hợp chi tiết các loại chứng chỉ và mức điểm tối thiểu mà thí sinh cần đạt được để được hưởng quyền lợi miễn thi:
1. Chứng chỉ Tiếng Anh
Tiếng Anh là ngôn ngữ có nhiều loại chứng chỉ được chấp nhận nhất. Đặc biệt, năm 2026 bổ sung thêm chứng chỉ VEPT vào danh sách chính thức.
| Tên chứng chỉ | Đơn vị cấp/Yêu cầu | Mức điểm tối thiểu |
|---|---|---|
| IELTS | IDP hoặc British Council | 4.0 điểm |
| TOEFL ITP | Educational Testing Service (ETS) | 450 điểm |
| TOEFL iBT | Educational Testing Service (ETS) | 45 điểm |
| TOEIC (4 kỹ năng) | Nghe, Đọc, Nói, Viết | Nghe: 275; Đọc: 275; Nói: 120; Viết: 120 |
| B1 Preliminary / B1 Business Preliminary / B1 Linguaskill | Cambridge Assessment English | Đạt yêu cầu |
| Aptis ESOL B1 | British Council (BC) | Đạt yêu cầu |
| PEIC (Pearson English International Certificate) | Pearson | Level 2 |
| PTE Academic | Pearson | 43 điểm |
| VEPT (Versant English Placement Test) | Pearson (Mới bổ sung năm 2026) | 43 điểm |
2. Chứng chỉ các ngôn ngữ khác
Ngoài tiếng Anh, các ngôn ngữ như tiếng Hàn, tiếng Nhật, tiếng Trung cũng ghi nhận những thay đổi quan trọng về mức độ phổ biến và sự công nhận pháp lý.
- Tiếng Hàn Quốc: Chứng chỉ TOPIK cấp độ 3 trở lên. Đây là điểm mới quan trọng nhất năm 2026, đáp ứng nhu cầu học tiếng Hàn ngày càng tăng tại Việt Nam.
- Tiếng Nhật Bản: Chứng chỉ JLPT từ cấp độ N3 trở lên.
- Tiếng Trung Quốc: HSK cấp độ 3 hoặc TOCFL (Đài Loan) cấp độ 3 trở lên.
- Tiếng Pháp: TCF (từ 300 điểm trở lên) hoặc chứng chỉ DELF B1 trở lên.
- Tiếng Đức: Goethe-Zertifikat B1 hoặc DSD B1 trở lên.
- Tiếng Nga: Chứng chỉ TORFL cấp độ 1 (TPKI-1) do Trung tâm Khoa học và Văn hóa Nga cấp.
Những thay đổi mang tính bước ngoặt từ năm 2026
Bổ sung 2 chứng chỉ mới: TOPIK và VEPT
Lần đầu tiên, Bộ GD&ĐT đưa chứng chỉ tiếng Hàn TOPIK (cấp độ 3) và chứng chỉ tiếng Anh VEPT (43 điểm) vào danh mục miễn thi. Cả hai chứng chỉ này đều được đánh giá tương đương bậc 3/6 của Khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam. Việc bổ sung TOPIK phản ánh xu hướng hợp tác kinh tế – giáo dục mạnh mẽ giữa Việt Nam và Hàn Quốc, tạo điều kiện cho các thí sinh theo học ngôn ngữ này có lợi thế ngay từ bậc phổ thông.
Quy định về việc không quy đổi điểm 10
Đây là thay đổi quan trọng nhất mà thí sinh và phụ huynh cần nắm vững. Trước năm 2025, việc miễn thi ngoại ngữ thường đi kèm với việc thí sinh được quy đổi thành 10 điểm môn đó để tính vào điểm xét tốt nghiệp và nhiều trường đại học cũng dùng điểm 10 này để xét tuyển.
Tuy nhiên, từ kỳ thi năm 2026, việc miễn thi chỉ có giá trị trong xét công nhận tốt nghiệp THPT. Thí sinh sẽ được ghi nhận là “Miễn thi” trong học bạ và hồ sơ tốt nghiệp. Nếu thí sinh muốn sử dụng điểm môn Ngoại ngữ để xét tuyển vào các trường đại học, cao đẳng (theo các tổ hợp như A01, D01, D07…), thí sinh bắt buộc phải đăng ký dự thi môn Ngoại ngữ đó để có điểm số cụ thể.
Điều kiện và thủ tục để được miễn thi
Để việc miễn thi được thực hiện đúng quy định, thí sinh cần đảm bảo các điều kiện sau:
- Thời hạn hiệu lực: Chứng chỉ ngoại ngữ phải còn giá trị sử dụng tính đến ngày làm thủ tục dự thi kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 (thường là vào cuối tháng 6/2026). Các chứng chỉ hết hạn trước thời điểm này sẽ không được chấp nhận.
- Tính pháp lý: Chứng chỉ phải được cấp bởi các đơn vị khảo thí quốc tế được Bộ GD&ĐT cấp phép liên kết tổ chức thi và cấp chứng chỉ tại Việt Nam.
- Hồ sơ đăng ký: Khi làm hồ sơ dự thi tốt nghiệp THPT, thí sinh phải kê khai thông tin về chứng chỉ và đính kèm bản sao (có công chứng hoặc mang bản chính để đối chiếu) theo hướng dẫn của Sở GD&ĐT địa phương.
Lời khuyên dành cho thí sinh 2008 (dự thi năm 2026)
Với những thay đổi nêu trên, các em học sinh sinh năm 2008 cần có lộ trình chuẩn bị kỹ lưỡng:
- Xác định mục tiêu: Nếu chỉ cần tốt nghiệp, việc ôn luyện để lấy chứng chỉ quốc tế là một lựa chọn tốt để giảm áp lực thi cử. Tuy nhiên, nếu mục tiêu là các trường đại học top đầu, hãy tập trung ôn luyện cả kiến thức thi THPT để đạt điểm số cao nhất có thể.
- Kiểm tra thời hạn chứng chỉ: Nhiều chứng chỉ như IELTS, TOEFL chỉ có thời hạn 2 năm. Các em nên tính toán thời điểm thi chứng chỉ vào khoảng lớp 11 hoặc đầu lớp 12 để đảm bảo chứng chỉ còn hiệu lực đến tháng 6/2026.
- Theo dõi đề án tuyển sinh đại học: Mỗi trường đại học sẽ có quy định riêng về việc sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ (cộng điểm ưu tiên, xét tuyển kết hợp…). Đừng nhầm lẫn giữa quy định miễn thi tốt nghiệp của Bộ và quy định xét tuyển của các trường.
Lưu ý quan trọng
Thí sinh cần lưu ý rằng danh mục 22 chứng chỉ trên chỉ áp dụng cho việc xét công nhận tốt nghiệp THPT. Các quy định về miễn thi hoặc quy đổi điểm trong các kỳ thi riêng (như đánh giá năng lực, đánh giá tư duy) hoặc xét tuyển đại học sẽ tuân theo đề án tuyển sinh riêng của từng cơ sở giáo dục đại học. Việc sở hữu chứng chỉ ngoại ngữ là một lợi thế lớn, nhưng không thay thế hoàn toàn cho việc học tập các môn văn hóa khác trong chương trình giáo dục phổ thông mới.