Hữu Châu

Hữu Châu
Thông tin chung
Tên đầy đủ	Nguyễn Hữu Châu
Nghề nghiệp	Diễn viên kịch nói, điện ảnh, nghệ sĩ cải lương
Năm sinh	22 tháng 1 năm 1966
Nơi sinh	Sài Gòn
Danh hiệu	Nghệ sĩ Ưu tú (NSƯT)
Năm nhận danh hiệu	2012
Gia thế
Bà nội	Bà bầu Nguyễn Thị Thơ (Bầu Thơ)
Cha	Nghệ sĩ Hữu Thình
Mẹ	Nghệ sĩ Thanh Lệ
Cô ruột	Cố nghệ sĩ Thanh Nga
Chú	NSƯT Bảo Quốc
Em trai	Cố nghệ sĩ hài Hữu Lộc
Anh trai	Diễn viên múa Hữu Hải
Sự nghiệp
Tốt nghiệp	Trường Nghệ thuật Sân khấu 2 (1985)
Đoàn kịch đầu tiên	Đoàn kịch nói Kim Cương
Người dìu dắt	NSND Kim Cương
Lĩnh vực	Kịch nói, điện ảnh, cải lương, tấu hài
Đặc điểm diễn xuất	Hóa thân đa dạng, từ hài hước đến bi kịch tâm lý

Hữu Châu (tên đầy đủ là Nguyễn Hữu Châu) là một nam diễn viên kịch nói, điện ảnh và nghệ sĩ cải lương gạo cội của Việt Nam. Với gần 40 năm cống hiến cho nghệ thuật, ông được đánh giá là một trong những “cây đại thụ” của sân khấu kịch miền Nam, sở hữu khả năng hóa thân đa dạng từ những vai hài hước, trào lộng đến những vai bi kịch có chiều sâu tâm lý phức tạp. Năm 2012, ông được Nhà nước phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú (NSƯT) vì những đóng góp to lớn cho nền văn hóa nước nhà. Xuất thân từ “chiếc nôi” nghệ thuật cải lương lừng lẫy nhất Sài Gòn — gia tộc Thanh Minh – Thanh Nga, Hữu Châu không chỉ kế thừa tinh hoa của dòng tộc mà còn tự khẳng định bản sắc riêng biệt qua hàng trăm vai diễn để đời trên nhiều lĩnh vực khác nhau.

Gia thế và những biến cố cuộc đời

Nghệ sĩ Hữu Châu sinh ngày 22 tháng 1 năm 1966 tại Sài Gòn trong một gia đình có truyền thống nghệ thuật lâu đời và danh tiếng bậc nhất. Bà nội của ông là bà bầu Nguyễn Thị Thơ (thường gọi là Bầu Thơ), chủ đoàn hát Thanh Minh – Thanh Nga, người được mệnh danh là “bầu của những ông bà bầu gánh hát” trong lịch sử cải lương Việt Nam. Cha ông là nghệ sĩ Hữu Thình, mẹ là nghệ sĩ Thanh Lệ. Hữu Châu là cháu ruột của cố nghệ sĩ tài danh Thanh Nga (người ông luôn kính trọng gọi là “má Ba”) và là cháu gọi NSƯT Bảo Quốc bằng chú. Trong gia đình, ông còn có người em trai là cố nghệ sĩ hài Hữu Lộc và anh trai là diễn viên múa Hữu Hải.

Dù sinh trưởng trong nhung lụa và ánh hào quang của gia tộc, cuộc đời của Hữu Châu lại phải trải qua những bi kịch dồn dập ngay từ khi còn trẻ. Năm 1978, cái chết của cô ruột Thanh Nga sau một vụ ám sát đã gây chấn động dư luận và là cú sốc đầu đời đối với ông. Chỉ một năm sau đó, vào năm 1979, anh trai Hữu Hải qua đời. Nỗi đau chưa kịp nguôi ngoai thì đến năm 1980, người cha – nghệ sĩ Hữu Thình – cũng đột ngột ra đi. Những mất mát liên tiếp khiến gia đình rơi vào cảnh khốn khó, gánh nặng trụ cột gia đình đè nặng lên vai chàng trai trẻ Hữu Châu khi đó mới mười mấy tuổi.

Để duy trì cuộc sống và nuôi mẹ cùng các em, Hữu Châu đã phải làm đủ mọi nghề từ bán báo, bán bánh kẹo, đến làm lơ xe và bốc vác tại các bến bãi. Chính những trải nghiệm khắc nghiệt từ thực tế cuộc sống nghèo khó này đã tôi luyện cho ông một vốn sống phong phú, giúp ông có cái nhìn sâu sắc và đa chiều khi hóa thân vào các nhân vật sau này. Dù khó khăn, ngọn lửa đam mê nghệ thuật chưa bao giờ tắt trong ông, thôi thúc ông quyết tâm theo đuổi con đường chuyên nghiệp để nối nghiệp gia đình.

Sự nghiệp sân khấu: Từ tấu hài đến đỉnh cao kịch nói

Năm 1985, Hữu Châu tốt nghiệp Trường Nghệ thuật Sân khấu 2 (nay là Đại học Sân khấu – Điện ảnh TP.HCM). Đây là khóa học quy tụ nhiều gương mặt tài năng sau này trở thành những ngôi sao sáng của showbiz Việt như Hữu Nghĩa, Hồng Đào, Quang Minh. Ngay sau khi ra trường, ông gia nhập Đoàn kịch nói Kim Cương. Tại đây, dưới sự dìu dắt của NSND Kim Cương (người ông gọi thân thương là “cô Hai”), Hữu Châu đã có những vai diễn chuyên nghiệp đầu tiên, bắt đầu hành trình khẳng định tên tuổi trên sân khấu kịch nói.

Vào những năm cuối thập niên 1980 và suốt thập niên 1990, khi phong trào tấu hài tại miền Nam phát triển rực rỡ, Hữu Châu trở thành một trong những cái tên ăn khách nhất. Ông từng tham gia nhóm hài của chú mình là NSƯT Bảo Quốc, sau đó cùng nghệ sĩ Hữu Nghĩa thành lập nhóm hài riêng vào cuối năm 1990 trước khi tách ra lập nhóm tấu hài độc lập vào năm 1991. Lối diễn hài của Hữu Châu không chỉ dừng lại ở tiếng cười giải trí đơn thuần mà luôn mang đậm tính trào lộng, châm biếm sâu cay và sự tinh tế trong cách xử lý ngôn ngữ.

Tuy nhiên, đỉnh cao sự nghiệp của Hữu Châu thực sự gắn liền với Sân khấu kịch Idecaf, nơi ông cùng NSƯT Thành Lộc tạo thành “cặp bài trùng” lừng lẫy suốt gần 30 năm. Tại đây, ông đã cống hiến những vai diễn kinh điển như Nguyễn Trãi trong vở Bí mật vườn Lệ Chi — một vai diễn nặng ký về tâm lý và lịch sử, giúp ông khẳng định vị thế của một nghệ sĩ kịch nói hàng đầu. Ngoài ra, vai ông Cả trong Cái tráp vàng hay các vai diễn trong chuỗi chương trình Ngày xửa ngày xưa như Thần Nhẫn, Bọ Cạp Câm đã trở thành ký ức đẹp của nhiều thế hệ khán giả trẻ em và người lớn.

Năm 2023, sau khi NSƯT Thành Lộc rời Idecaf để thành lập Sân khấu Thiên Đăng, Hữu Châu cũng đã gia nhập sân khấu mới này vào tháng 7/2023 để tiếp tục hành trình sáng tạo nghệ thuật cùng người đồng nghiệp thân thiết. Sự hiện diện của ông tại Thiên Đăng không chỉ với tư cách diễn viên mà còn là một người thầy, một điểm tựa tinh thần cho các diễn viên trẻ.

Dấu ấn trong điện ảnh và truyền hình

Không chỉ giới hạn ở sân khấu đèn màu, Hữu Châu còn để lại những dấu ấn đậm nét trên màn ảnh rộng và phim truyền hình. Khả năng diễn xuất bằng ánh mắt và sự tiết chế trong biểu cảm giúp ông dễ dàng thích nghi với ngôn ngữ điện ảnh. Vai diễn điện ảnh đáng nhớ nhất của ông chính là vai Lệ Liễu trong phim Lô tô (2017). Hóa thân vào một người chuyển giới lớn tuổi đứng đầu một đoàn lô tô hội chợ, Hữu Châu đã lấy đi nước mắt của hàng triệu khán giả bởi sự khắc họa chân thực nỗi đau, sự nhẫn nhịn và khát vọng sống của những thân phận bên lề xã hội. Vai diễn này đã mang về cho ông giải thưởng “Nam diễn viên điện ảnh được yêu thích nhất” tại giải Ngôi Sao Xanh 2017.

Trong lĩnh vực truyền hình, ông tham gia nhiều bộ phim dài tập với các vai diễn đa dạng, từ người cha hiền lành, tần tảo đến những nhân vật phản diện mưu mô. Ông luôn quan niệm rằng dù là vai chính hay vai phụ, dù xuất hiện ít hay nhiều, người nghệ sĩ đều phải đặt tâm huyết vào từng khung hình. Năm 2024, ông tiếp tục gây chú ý khi tham gia phim điện ảnh Cái giá của hạnh phúc và dự kiến năm 2026 sẽ góp mặt trong dự án Cảm ơn người đã thức cùng tôi với vai ông Năm Nghĩa — một người cha câm điếc, hứa hẹn sẽ là một thử thách diễn xuất mới đầy thú vị.

Hoạt động đào tạo và đóng góp cho nghệ thuật truyền thống

Bên cạnh việc biểu diễn, NSƯT Hữu Châu còn là một người thầy tận tâm. Ông dành nhiều thời gian tham gia giảng dạy tại các sân khấu kịch và trường nghệ thuật, truyền đạt kinh nghiệm cho thế hệ diễn viên kế cận. Ông nổi tiếng là người nghiêm khắc nhưng hết lòng vì học trò, luôn nhấn mạnh vào đạo đức nghề nghiệp và sự chỉn chu trong từng nét diễn. Nhiều học trò của ông nay đã trở thành những diễn viên có thực lực trên sân khấu.

Dù thành danh ở kịch nói nhưng Hữu Châu chưa bao giờ quên gốc rễ cải lương của gia đình. Năm 2020 và 2023, ông đã có những màn tái xuất ấn tượng với bộ môn nghệ thuật này. Đặc biệt, vai Thái thú Tô Định trong vở cải lương kinh điển Tiếng trống Mê Linh (diễn năm 2023) đã cho thấy kỹ thuật hát và diễn cải lương điêu luyện của ông, khiến khán giả không khỏi bồi hồi nhớ về thời hoàng kim của đoàn Thanh Minh – Thanh Nga. Việc ông tham gia các vở cải lương không chỉ là sự tri ân gia tộc mà còn góp phần giữ lửa và quảng bá bộ môn nghệ thuật truyền thống này đến với khán giả đương đại.

Danh sách tác phẩm tiêu biểu

Kịch nói và Sân khấu

• Bí mật vườn Lệ Chi (vai Nguyễn Trãi)
• Cái tráp vàng (vai ông Cả)
• Quyền lực của tình yêu (với vai trò Đạo diễn)
• Lẩu trăn (với vai trò Đạo diễn)
• Dạ cổ hoài lang (vai ông Năm)
• Ngày xửa ngày xưa: Aladin và đủ thứ thần (vai Thần Nhẫn)
• Ngày xửa ngày xưa: Chuyện thần tiên xứ Phù Tang (vai Nữ chúa Tuyết)
• Ngày xửa ngày xưa: Chúa tể muôn loài (vai Bọ Cạp Câm)
• Tiên Nga (vai Võ Công)
• Giáng Hương (tại sân khấu Thiên Đăng)

Cải lương tham gia

• Tiếng trống Mê Linh (vai Thái thú Tô Định – 2023)
• Bên cầu dệt lụa (vai Quan huyện – 2020)
• Lá sầu riêng – bản cải lương (vai Cậu Út – 2020)

Phim điện ảnh và truyền hình

• Lô tô (vai Lệ Liễu – 2017)
• Cái giá của hạnh phúc (2024)
• Cảm ơn người đã thức cùng tôi (vai Năm Nghĩa – dự kiến 2026)
• Phượng Khấu (vai Thiệu Trị)
• Gia đình là số 1 (phiên bản Việt)
• Cô Ba Sài Gòn (vai diễn khách mời)

Giải thưởng và vinh danh

Trong suốt sự nghiệp của mình, NSƯT Hữu Châu đã nhận được nhiều giải thưởng danh giá, minh chứng cho tài năng và sự công nhận của giới chuyên môn cũng như công chúng:

• Giải Mai Vàng (2000): Nam nghệ sĩ kịch nói được yêu thích nhất (vai ông Cả trong vở Cái tráp vàng).
• Giải Mai Vàng (2007): Nam nghệ sĩ kịch nói được yêu thích nhất (vai Nguyễn Trãi trong vở Bí mật vườn Lệ Chi).
• Giải Mai Vàng (2011): Vở diễn sân khấu xuất sắc (với vai trò đạo diễn vở Quyền lực của tình yêu).
• Giải Cù Nèo Vàng (2012): Đạo diễn xuất sắc với vở kịch Lẩu trăn.
• Danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú (2012): Được Nhà nước phong tặng vì những đóng góp cho nền nghệ thuật nước nhà.
• Giải Ngôi Sao Xanh (2017): Nam diễn viên điện ảnh được yêu thích nhất (vai Lệ Liễu trong phim Lô tô).
• Giải Men Of The Year (2017): Biểu tượng của năm (Icon of the Year) do tạp chí Thể thao Văn hóa & Đàn ông bình chọn.

Điều có thể bạn chưa biết

• Hữu Châu và NSƯT Thành Lộc là đôi bạn diễn ăn ý nhất sân khấu kịch miền Nam, họ đã đứng chung sân khấu liên tục trong gần 30 năm và luôn đồng hành cùng nhau trong những bước ngoặt lớn của sự nghiệp.
• Ông là người duy nhất trong gia tộc Thanh Minh – Thanh Nga hiện nay còn theo đuổi và giảng dạy chuyên sâu về nghệ thuật kịch nói, đồng thời là người giữ gìn các tư liệu quý giá về truyền thống gia đình.
• Dự kiến vào năm 2025, Hữu Châu sẽ phát hành cuốn bút ký đầu tay mang tên “Hữu Châu – Chiếc nôi vàng giông bão”, kể về cuộc đời đầy thăng trầm và những kỷ niệm với gia tộc nghệ thuật lừng lẫy của mình.
• Dù là một ngôi sao lớn, Hữu Châu ngoài đời có lối sống rất giản dị, ông thường đi xem kịch của các đàn em để ủng hộ và thích dành thời gian tại các quán cà phê quen thuộc để quan sát cuộc sống, lấy chất liệu cho vai diễn.

Câu hỏi thường gặp về Hữu Châu