Mark Zuckerberg

Mark Zuckerberg
Thông tin chung
Tên đầy đủ	Mark Elliot Zuckerberg
Nghề nghiệp	Doanh nhân công nghệ, lập trình viên, nhà từ thiện
Quốc tịch	Mỹ
Vai trò tại Meta Platforms	Chủ tịch, Giám đốc điều hành (CEO), cổ đông kiểm soát
Tài sản ròng ước tính (2026)	Hơn 220 tỷ USD
Tiểu sử
Ngày sinh	14 tháng 5 năm 1984
Nơi sinh	White Plains, New York
Cha mẹ	Cha là nha sĩ, mẹ là bác sĩ tâm thần
Nơi học trung học	Học viện Phillips Exeter
Nơi học đại học	Đại học Harvard
Chuyên ngành tại Harvard	Tâm lý học và Khoa học máy tính
Sự nghiệp và Thành tựu
Dự án lập trình đầu tiên	Zucknet (1996)
Dự án nổi bật thời trung học	Synapse Media Player
Trang web gây chấn động tại Harvard	Facemash (2003)
Sáng lập	Facebook (2004)
Các nền tảng thuộc Meta Platforms	Instagram, WhatsApp, Messenger

Mark Elliot Zuckerberg là một doanh nhân công nghệ, lập trình viên và nhà từ thiện người Mỹ, nổi tiếng toàn cầu với tư cách là người đồng sáng lập dịch vụ mạng xã hội Facebook và hiện là Chủ tịch, Giám đốc điều hành (CEO) kiêm cổ đông kiểm soát của công ty mẹ Meta Platforms. Với tầm nhìn thay đổi cách thức con người kết nối, ông đã đưa Facebook từ một dự án trong phòng ký túc xá đại học trở thành một đế chế truyền thông xã hội khổng lồ, sở hữu các nền tảng phổ biến nhất thế giới như Instagram, WhatsApp và Messenger. Tính đến năm 2026, Mark Zuckerberg liên tục nằm trong danh sách những người giàu nhất hành tinh với khối tài sản ròng ước tính vượt mốc 220 tỷ USD, đồng thời là một trong những nhân vật có tầm ảnh hưởng sâu rộng nhất đến sự phát triển của Internet và trí tuệ nhân tạo (AI) trong thế kỷ 21.

Tiểu sử và những bước khởi đầu với lập trình

Mark Elliot Zuckerberg sinh ngày 14 tháng 5 năm 1984 tại White Plains, New York, trong một gia đình trí thức có cha là nha sĩ và mẹ là bác sĩ tâm thần. Ngay từ khi còn nhỏ, Zuckerberg đã bộc lộ năng khiếu thiên bẩm về toán học và khoa học máy tính. Sự nghiệp lập trình của ông bắt đầu từ rất sớm khi ông được cha mình dạy những kiến thức cơ bản về Atari BASIC vào những năm 1990. Đến năm 12 tuổi (1996), ông đã tạo ra một chương trình nhắn tin nội bộ có tên là “Zucknet” để giúp cha mình quản lý phòng khám nha khoa, cho phép máy tính ở nhà và máy tính ở phòng khám có thể giao tiếp với nhau.

Trong những năm học trung học tại Học viện Phillips Exeter, một ngôi trường tư thục danh tiếng, Zuckerberg tiếp tục phát triển các dự án phần mềm sáng tạo. Một trong những thành tựu đáng chú ý nhất thời kỳ này là Synapse Media Player, một trình phát nhạc sử dụng máy học (machine learning) để tìm hiểu thói quen và sở thích nghe nhạc của người dùng. Phần mềm này đã thu hút sự chú ý của các “ông lớn” công nghệ như Microsoft và AOL, họ đã đề nghị mua lại chương trình và mời ông về làm việc với mức lương cao, nhưng Zuckerberg đã từ chối để theo đuổi con đường học vấn tại Đại học Harvard.

Tại Harvard, Zuckerberg theo học chuyên ngành tâm lý học và khoa học máy tính. Sự kết hợp giữa hiểu biết về hành vi con người và kỹ năng lập trình thượng thừa đã trở thành nền tảng cho sự ra đời của Facebook sau này. Tuy nhiên, trước khi Facebook xuất hiện, ông đã gây chấn động khuôn viên trường với “Facemash” vào năm 2003 – một trang web cho phép sinh viên so sánh và đánh giá mức độ hấp dẫn của các bạn học qua ảnh. Mặc dù thu hút lượng truy cập cực lớn chỉ trong vài giờ, Facemash đã bị nhà trường đóng cửa vì vi phạm quyền riêng tư và bản quyền hình ảnh, nhưng nó cũng chứng minh khả năng tạo ra các nền tảng có tính lan truyền mạnh mẽ của Zuckerberg.

Sự ra đời của Facebook và hành trình chinh phục thế giới

Vào tháng 2 năm 2004, từ phòng ký túc xá Kirkland House tại Harvard, Mark Zuckerberg cùng với các bạn cùng phòng là Eduardo Saverin, Andrew McCollum, Dustin Moskovitz và Chris Hughes đã chính thức ra mắt “TheFacebook”. Ban đầu, dịch vụ này được thiết kế như một danh bạ trực tuyến dành riêng cho sinh viên Harvard để kết nối và chia sẻ thông tin. Sức hút của trang web lớn đến mức nó nhanh chóng mở rộng sang các trường thuộc nhóm Ivy League và sau đó là hầu hết các trường đại học tại Bắc Mỹ.

Nhận thấy tiềm năng khổng lồ, vào tháng 6 năm 2004, Zuckerberg quyết định bỏ học Harvard – một quyết định táo bạo tương tự như Bill Gates hay Steve Jobs – để chuyển trụ sở công ty đến Palo Alto, California. Tại đây, công ty nhận được khoản đầu tư thiên thần đầu tiên trị giá 500.000 USD từ Peter Thiel, người đồng sáng lập PayPal. Đến tháng 8 năm 2005, công ty chính thức mua lại tên miền “facebook.com” với giá 200.000 USD và lược bỏ chữ “The” trong tên gọi, đánh dấu bước chuyển mình thành một mạng xã hội đại chúng.

Dưới sự dẫn dắt của Zuckerberg, Facebook liên tục đổi mới để giữ chân người dùng. Tháng 9 năm 2006, nền tảng mở cửa cho bất kỳ ai trên 13 tuổi có địa chỉ email hợp lệ và giới thiệu tính năng News Feed – một cuộc cách mạng trong việc hiển thị thông tin cập nhật từ bạn bè. Năm 2009, nút “Like” ra đời, trở thành biểu tượng văn hóa số và thay đổi cách con người tương tác trên mạng xã hội. Đến tháng 5 năm 2012, Facebook thực hiện đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) lớn nhất trong lịch sử công nghệ thời điểm đó, định giá công ty ở mức 104 tỷ USD và đưa Zuckerberg trở thành một trong những tỷ phú trẻ nhất thế giới.

Meta Platforms và kỷ nguyên Metaverse – AI

Sau khi thống trị thị trường mạng xã hội, Mark Zuckerberg bắt đầu thực hiện các thương vụ thâu tóm chiến lược để duy trì vị thế dẫn đầu. Năm 2012, ông mua lại Instagram với giá 1 tỷ USD – một con số gây tranh cãi lúc bấy giờ nhưng sau này được coi là một trong những thương vụ hời nhất lịch sử công nghệ. Năm 2014, Facebook tiếp tục chi 19 tỷ USD để sở hữu WhatsApp và 2 tỷ USD cho Oculus VR, đặt nền móng cho tham vọng thực tế ảo (VR).

Bước ngoặt lớn nhất diễn ra vào tháng 10 năm 2021, khi Zuckerberg tuyên bố đổi tên công ty mẹ thành Meta Platforms, Inc. Sự thay đổi này không chỉ là về thương hiệu mà còn thể hiện sự chuyển dịch chiến lược toàn diện sang “metaverse” (vũ trụ ảo) – một không gian kỹ thuật số nơi con người có thể làm việc, vui chơi và tương tác thông qua công nghệ VR và AR. Mặc dù vấp phải nhiều hoài nghi và tiêu tốn hàng tỷ USD đầu tư, Zuckerberg vẫn kiên định với tầm nhìn rằng metaverse sẽ là tương lai của Internet di động.

Đến năm 2024 và 2025, dưới sự điều hành của ông, Meta đã nhanh chóng thích nghi với làn sóng trí tuệ nhân tạo tạo sinh. Tháng 1 năm 2024, Meta tiết lộ việc đào tạo Llama 3, thế hệ mô hình ngôn ngữ lớn tiên tiến nhất của mình, nhằm cạnh tranh trực tiếp với các đối thủ như OpenAI và Google. Zuckerberg khẳng định AI sẽ là “luồng gió mới” thúc đẩy hiệu quả cho các nền tảng hiện có và là thành phần cốt lõi để xây dựng vũ trụ ảo trong tương lai. Sự tập trung vào AI đã giúp cổ phiếu Meta phục hồi mạnh mẽ, đưa giá trị vốn hóa công ty và tài sản cá nhân của ông lên những tầm cao mới.

Khối tài sản khổng lồ và vai trò lãnh đạo

Mark Zuckerberg là một trong những ví dụ điển hình nhất về sự giàu có đi kèm với quyền lực công nghệ. Mặc dù giữ chức vụ cao nhất tại Meta, ông chỉ nhận mức lương danh nghĩa là 1 đô la Mỹ mỗi năm kể từ năm 2013, một hành động mang tính biểu tượng giống như nhiều nhà lãnh đạo công nghệ khác. Tuy nhiên, phần lớn tài sản của ông nằm ở cổ phiếu Meta mà ông kiểm soát chặt chẽ thông qua cấu trúc cổ phiếu hai tầng, cho phép ông nắm giữ phần lớn quyền biểu quyết dù không sở hữu toàn bộ cổ phần.

Giá trị tài sản ròng của Zuckerberg đã chứng kiến những biến động cực lớn theo tình hình kinh doanh của Meta:

• Tháng 10 năm 2024: Ông vượt qua Jeff Bezos để trở thành người giàu thứ hai thế giới với tài sản 206,2 tỷ USD nhờ sự bùng nổ của cổ phiếu công nghệ.
• Tháng 8 năm 2025: Forbes Real-Time Billionaires xếp ông ở vị trí thứ 3 thế giới với giá trị tài sản ròng đạt đỉnh 270 tỷ USD.
• Tính đến tháng 3 năm 2026: Tài sản của ông ước tính ổn định ở mức 226,5 tỷ USD, giữ vững vị trí trong top 5 những người giàu nhất hành tinh.

Bên cạnh sự giàu có, vấn đề an ninh của Zuckerberg cũng là một chủ đề đáng chú ý. Do tầm ảnh hưởng và những tranh cãi xung quanh quyền riêng tư, Meta đã chi một khoản kinh phí khổng lồ để bảo vệ CEO của mình. Năm 2023, chi phí an ninh và đi lại cá nhân cho ông lên tới hơn 24 triệu USD, cho thấy mức độ rủi ro và tầm quan trọng của ông đối với vận mệnh của công ty.

Đời tư, thiện nguyện và những tranh cãi

Về đời tư, Mark Zuckerberg kết hôn với Priscilla Chan, một bác sĩ nhi khoa và là bạn học từ thời Harvard, vào tháng 5 năm 2012. Cặp đôi hiện có ba con gái: Maxima (sinh năm 2015), August (sinh năm 2017) và Aurelia (sinh năm 2023). Zuckerberg nổi tiếng với phong cách sống giản dị, thường xuyên xuất hiện với chiếc áo phông xám và quần jean đặc trưng, dù những năm gần đây ông đã bắt đầu thay đổi phong cách thời trang đa dạng hơn.

Sự nghiệp thiện nguyện của vợ chồng ông được hiện thực hóa thông qua Chan Zuckerberg Initiative (CZI), thành lập vào tháng 12 năm 2015. Họ đã cam kết sẽ chuyển 99% cổ phần Facebook của mình (trị giá hàng chục tỷ USD) cho tổ chức này trong suốt cuộc đời để tập trung vào “thúc đẩy tiềm năng con người và thúc đẩy bình đẳng”. CZI đầu tư mạnh mẽ vào khoa học, giáo dục và công lý. Đến tháng 11 năm 2025, CZI đã chuyển trọng tâm chính sang Biohub – một mạng lưới các trung tâm nghiên cứu sử dụng AI để giải mã các cơ chế sinh học, với mục tiêu đầy tham vọng là giúp chữa khỏi, ngăn ngừa hoặc quản lý tất cả các bệnh vào cuối thế kỷ này.

Tuy nhiên, sự nghiệp của Zuckerberg không thiếu những thăng trầm và tranh luận gay gắt. Ông đã nhiều lần phải điều trần trước Quốc hội Hoa Kỳ. Đáng chú ý nhất là vụ bê bối Cambridge Analytica năm 2018, nơi dữ liệu của hàng triệu người dùng bị khai thác trái phép cho mục đích chính trị. Gần đây nhất, vào tháng 1 năm 2024, ông lại đối mặt với Ủy ban Tư pháp Thượng viện về vấn đề an toàn trẻ em trên các nền tảng mạng xã hội. Zuckerberg luôn đứng giữa ranh giới của việc thúc đẩy đổi mới công nghệ và trách nhiệm đạo đức về quyền riêng tư, kiểm duyệt nội dung và tác động xã hội của thuật toán.

Các chương trình và thành tựu nổi bật

Dù không phải là một nghệ sĩ giải trí, Mark Zuckerberg thường xuyên xuất hiện trong các chương trình truyền hình, podcast công nghệ và các sự kiện quốc tế với tư cách diễn giả chính. Dưới đây là những dấu ấn đáng chú ý trong sự nghiệp và đời sống cá nhân của ông:

• Nhân vật của năm (Time Person of the Year): Được tạp chí Time vinh danh vào năm 2010 khi mới 26 tuổi.
• Phim ảnh: Bộ phim “The Social Network” (2010) của đạo diễn David Fincher đã tái hiện sự ra đời của Facebook. Mặc dù Zuckerberg cho rằng bộ phim có nhiều chi tiết hư cấu, nó đã củng cố hình ảnh của ông trong văn hóa đại chúng.
• Thể thao: Ông là một người đam mê võ thuật và thể thao mạo hiểm. Tháng 7 năm 2023, ông chính thức đạt đai xanh môn Brazilian jiu-jitsu sau khi giành huy chương tại một số giải đấu nghiệp dư.
• Sách: Năm 2015, ông thực hiện chiến dịch “A Year of Books”, khuyến khích cộng đồng đọc một cuốn sách mới mỗi hai tuần để tìm hiểu về các nền văn hóa và công nghệ khác nhau.
• Sáng kiến kết nối toàn cầu: Dự án Internet.org (nay là Free Basics) nhằm mang Internet miễn phí đến các khu vực đang phát triển trên thế giới.

Điều có thể bạn chưa biết

• Khả năng ngôn ngữ: Mark Zuckerberg có thể nói được tiếng Quan Thoại (Trung Quốc). Ông từng gây ấn tượng mạnh khi thực hiện bài diễn thuyết dài 30 phút bằng tiếng Trung tại Đại học Thanh Hoa, Bắc Kinh vào năm 2014.
• Mù màu: Zuckerberg bị mù màu đỏ – xanh lá cây. Đây chính là lý do tại sao màu sắc chủ đạo của Facebook là màu xanh dương – màu mà ông có thể nhìn thấy rõ ràng nhất.
• Sở thích săn bắn và nấu ăn: Có một năm, Zuckerberg đã tự đặt ra thử thách cá nhân là chỉ ăn thịt từ những con vật mà chính tay ông săn bắn hoặc giết mổ để hiểu rõ hơn về nguồn gốc thực phẩm.
• Sáng tạo từ thuở thiếu thời: Trước khi vào Harvard, Zuckerberg đã phát triển một phiên bản trò chơi máy tính dựa trên trò chơi bảng nổi tiếng “Risk”, cho thấy tư duy chiến lược đã hình thành từ sớm.
• Chứng chỉ võ thuật: Không chỉ tập luyện cho vui, Zuckerberg tham gia thi đấu Jiu-jitsu một cách nghiêm túc và từng giành cả huy chương vàng và bạc tại một giải đấu võ thuật ở Redwood City, California.

Câu hỏi thường gặp về Mark Zuckerberg