| Trường Đại học Khoa học Tự nhiên | |
|---|---|
| Thông tin chung | |
| Tên tiếng Anh | VNUHCM-University of Science |
| Viết tắt | VNUHCM-US hoặc HCMUS |
| Loại hình | Đại học công lập trọng điểm |
| Thành viên của | Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh |
| Vị thế | Cơ sở giáo dục đại học đầu ngành tại khu vực phía Nam và cả nước |
| Xếp hạng QS 2026 | Nhóm 451-500 thế giới (theo Subject), Top 800 toàn cầu |
| Lịch sử hình thành | |
| Tiền thân | Khoa học Đại học đường Sài Gòn |
| Thành lập (tiền thân) | 26 tháng 7 năm 1941 |
| Đổi tên (sau 1975) | Trường Đại học Khoa học |
| Sáp nhập (1977) | Thành lập Trường Đại học Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh |
| Thành lập (hiện tại) | 1996 |
| Thành viên ĐHQG-HCM | 1996 |
| Cơ cấu tổ chức và nhân sự | |
| Hiệu trưởng | PGS. TS Trần Lê Quan |
| Phó Hiệu trưởng | PGS. TS. Trần Minh Triết, ThS. Văn Chí Nam, GS.TS. Nguyễn Trung Nhân |
| Tổng số nhân sự | 460 |
| Giáo sư | 5 |
Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (tiếng Anh: VNUHCM-University of Science, viết tắt: VNUHCM-US hoặc HCMUS) là một trường đại học công lập trọng điểm, thành viên của Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh. Đây là cơ sở giáo dục đại học đầu ngành tại khu vực phía Nam và cả nước, chuyên sâu về đào tạo, nghiên cứu khoa học cơ bản, khoa học công nghệ và ứng dụng thực tiễn. Với bề dày lịch sử hơn 80 năm hình thành và phát triển, trường được xem là cái nôi nuôi dưỡng những nhà khoa học hàng đầu, đóng góp quan trọng vào sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và chuyển đổi số của Việt Nam. Theo bảng xếp hạng danh giá QS World University Rankings by Subject năm 2026, trường nằm trong nhóm 451-500 thế giới và lọt top 800 trường đại học tốt nhất toàn cầu, khẳng định vị thế quốc tế trong lĩnh vực nghiên cứu và giảng dạy.
Mục lục
[Ẩn]Lịch sử hình thành và các mốc son phát triển
Lịch sử của Trường Đại học Khoa học Tự nhiên gắn liền với tiến trình phát triển của nền giáo dục đại học tại Sài Gòn nói riêng và Việt Nam nói chung. Tiền thân của trường là Khoa học Đại học đường Sài Gòn, được thành lập vào ngày 26 tháng 7 năm 1941. Đây là một trong những cơ sở đào tạo khoa học sớm nhất tại Đông Dương, đặt nền móng cho việc giảng dạy các bộ môn khoa học tự nhiên theo tiêu chuẩn hiện đại.
Đến năm 1947, trường bắt đầu mở rộng quy mô đào tạo và tuyển sinh các chứng chỉ chuyên sâu như Vi phân và Tích phân, Toán đại cương, Sinh lý đại cương. Sau ngày đất nước thống nhất, vào năm 1975, cơ sở này được đổi tên thành Trường Đại học Khoa học. Năm 1977, Trường Đại học Khoa học sáp nhập với Trường Đại học Văn khoa để thành lập Trường Đại học Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh – một trung tâm đào tạo đa ngành lớn nhất khu vực bấy giờ.
Bước ngoặt quan trọng diễn ra vào năm 1996, khi thực hiện chủ trương sắp xếp lại hệ thống giáo dục đại học, lĩnh vực khoa học tự nhiên được tách ra từ Trường Đại học Tổng hợp TP.HCM để chính thức thành lập Trường Đại học Khoa học Tự nhiên và trở thành thành viên nòng cốt của Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh. Từ đó đến nay, trường không ngừng mở rộng quy mô, nâng cao chất lượng giảng dạy và khẳng định vị thế là “ngọn cờ đầu” trong lĩnh vực khoa học cơ bản tại Việt Nam.
Cơ cấu tổ chức và đội ngũ nhân sự
Trường Đại học Khoa học Tự nhiên vận hành dưới sự quản lý trực tiếp của Ban Giám hiệu, dẫn đầu là PGS. TS Trần Lê Quan trong vai trò Hiệu trưởng. Hỗ trợ công tác quản lý và điều hành là các Phó Hiệu trưởng: PGS. TS. Trần Minh Triết, ThS. Văn Chí Nam và GS.TS. Nguyễn Trung Nhân. Sự kết hợp giữa các nhà khoa học uy tín và những nhà quản lý giáo dục tâm huyết đã giúp trường duy trì được sự ổn định và đột phá trong nhiều năm qua.
Đội ngũ giảng viên và nghiên cứu viên của trường là niềm tự hào lớn nhất, hội tụ những chuyên gia xuất sắc hàng đầu trong các lĩnh vực chuyên môn. Theo thống kê mới nhất, trường sở hữu đội ngũ gồm 460 nhân sự chất lượng cao, bao gồm:
- 5 Giáo sư đầu ngành.
- 61 Phó Giáo sư.
- 213 Tiến sĩ (chiếm tỷ lệ lớn trong đội ngũ giảng dạy, phần lớn được đào tạo tại các quốc gia có nền khoa học tiên tiến).
- 180 Thạc sĩ.
- 1 Cử nhân.
Với tỷ lệ giảng viên có trình độ sau đại học cao, trường không chỉ đảm bảo chất lượng truyền thụ kiến thức mà còn thúc đẩy mạnh mẽ các hoạt động nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ và công bố quốc tế. Hệ thống các phòng thí nghiệm trọng điểm, phòng thí nghiệm chuyên sâu tại hai cơ sở (Quận 5 và Khu đô thị ĐHQG-HCM tại Thủ Đức) luôn được đầu tư hiện đại để phục vụ tối đa nhu cầu học tập và nghiên cứu của sinh viên, giảng viên.
Quy mô đào tạo và các chương trình học thuật
Tính đến nay, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên đang là nơi học tập của 17.977 người học, bao gồm 15.883 sinh viên đại học chính quy, 1.850 học viên cao học và 244 nghiên cứu sinh. Trường đào tạo đa dạng các bậc học từ đại học, thạc sĩ đến tiến sĩ, phủ rộng hầu hết các lĩnh vực khoa học cơ bản và công nghệ mũi nhọn.
Để đáp ứng nhu cầu nhân lực trong kỷ nguyên kinh tế tri thức, trường liên tục đổi mới danh mục ngành nghề đào tạo. Năm 2025, trường công bố tuyển sinh 4.455 chỉ tiêu cho 31 ngành/nhóm ngành. Đặc biệt, trường đã mở thêm ba ngành học mới mang tính ứng dụng cao là Công nghệ giáo dục, Kinh tế đất đai và Thống kê. Dự kiến đến năm 2026, quy mô tuyển sinh sẽ tiếp tục mở rộng với hơn 5.000 chỉ tiêu cho 39 ngành/nhóm ngành khác nhau.
Các loại hình chương trình đào tạo tại trường bao gồm:
- Chương trình đào tạo chuẩn: Tập trung vào các ngành khoa học cốt lõi như Toán học, Vật lý, Hóa học, Sinh học, Địa chất, Hải dương học.
- Chương trình Cử nhân Tài năng: Dành cho những sinh viên xuất sắc nhất, được bồi dưỡng đặc biệt để trở thành những nhà khoa học đầu đàn.
- Chương trình Tiên tiến và Chất lượng cao: Giảng dạy hoàn toàn hoặc một phần bằng tiếng Anh, giáo trình cập nhật theo các đại học hàng đầu thế giới (điển hình là chương trình Khoa học Máy tính – APCS).
- Chương trình tăng cường tiếng Anh: Giúp sinh viên tiếp cận sớm với tài liệu quốc tế và sẵn sàng cho thị trường lao động toàn cầu.
Nghiên cứu khoa học và Hợp tác quốc tế
Với triết lý “Nơi nuôi dưỡng và chắp cánh niềm đam mê Khoa học”, hoạt động nghiên cứu luôn là trọng tâm tại HCMUS. Trường không chỉ thực hiện các đề tài nghiên cứu cơ bản cấp nhà nước mà còn đẩy mạnh nghiên cứu ứng dụng để giải quyết các vấn đề thực tiễn của xã hội. Ngày 05/5/2025, trường đã ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác với Viện Năng lượng Nguyên tử Việt Nam (VINATOM), đánh dấu bước tiến mới trong việc thúc đẩy đào tạo và nghiên cứu ứng dụng công nghệ hạt nhân tại Việt Nam.
Về mặt quốc tế, trường có mạng lưới hợp tác rộng khắp với các viện nghiên cứu và trường đại học tại Mỹ, Nhật Bản, Pháp, Đức, Hàn Quốc và Singapore. Các hoạt động trao đổi sinh viên, giảng viên và các dự án nghiên cứu chung diễn ra thường xuyên, giúp nâng cao năng lực cạnh tranh của nhà trường trên bản đồ giáo dục thế giới. Vị trí trong top 451-500 của bảng xếp hạng QS WUR Rankings By Subject năm 2026 là minh chứng rõ nét nhất cho sức mạnh nghiên cứu và uy tín học thuật của trường.
Cựu sinh viên tiêu biểu và thành tựu
Trường Đại học Khoa học Tự nhiên là nơi đào tạo nên nhiều thế hệ lãnh đạo, nhà khoa học và doanh nhân có tầm ảnh hưởng lớn. Danh sách cựu sinh viên tiêu biểu của trường bao gồm:
- Nguyễn Minh Triết: Nguyên Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, từng theo học Khoa Toán của trường vào năm 1960.
- GS.TS. Nguyễn Thị Thanh Mai: Phó Giám đốc Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh, cựu sinh viên Khoa Hóa học (khóa 1992), người vinh dự nhận Giải thưởng Kovalevskaia năm 2021 cho những đóng góp trong khoa học.
- GS. Nguyễn Trọng Toán: Giáo sư bậc cao nhất (Full Professor) tại Đại học Bang Pennsylvania (Mỹ), cựu sinh viên Cử nhân Tài năng khóa đầu tiên (1998) của Khoa Toán.
- Lê Yên Thanh: CEO BusMap, cựu sinh viên chương trình tiên tiến Khoa học Máy tính (APCS). Anh nổi tiếng với việc từ chối cơ hội làm việc tại Google để về Việt Nam khởi nghiệp và đạt được nhiều giải thưởng công nghệ lớn.
- TS. Phạm Thanh Tuấn Anh: Cựu sinh viên khóa 2010 khoa Vật lý – Vật lý kỹ thuật, nhận Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả cầu vàng 2024 và danh hiệu Công dân trẻ tiêu biểu TP.HCM.
- TS. Ngô Hữu Thoại: Cựu sinh viên khóa 2016 khoa Khoa học và Công nghệ Vật liệu, người gây ấn tượng khi nhận hai bằng tiến sĩ tại Pháp và Bỉ ở tuổi 26.
- TS. Trần Thị Như Hoa: Cựu sinh viên khóa 2006 ngành Khoa học Vật liệu, một nhà khoa học trẻ có nhiều công trình nghiên cứu quốc tế giá trị.
Điều có thể bạn chưa biết
- Trường là một trong số ít các đại học tại Việt Nam có lịch sử bắt nguồn từ thời Pháp thuộc (1941) và vẫn giữ được truyền thống đào tạo khoa học thuần túy qua nhiều thập kỷ.
- Nguyên Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết không chỉ là một chính trị gia lỗi lạc mà còn là một “dân Toán” chính hiệu, xuất thân từ mái trường này.
- Chương trình Tiên tiến Khoa học Máy tính (APCS) của trường được đánh giá là một trong những chương trình đào tạo CNTT khắt khe và chất lượng nhất Việt Nam, với tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp làm việc tại các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới rất cao.
- Cơ sở 2 của trường tại Khu đô thị ĐHQG-HCM (Thủ Đức) có khuôn viên rộng lớn và hiện đại, là nơi tập trung các viện nghiên cứu và phòng thí nghiệm trọng điểm về công nghệ sinh học và vật liệu mới.
Câu hỏi thường gặp về Trường Đại học Khoa học Tự nhiên
Trường Đại học Khoa học Tự nhiên là trường gì?
Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (VNUHCM-University of Science) là trường đại học công lập trọng điểm, thành viên của Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh. Trường chuyên sâu về đào tạo và nghiên cứu khoa học cơ bản, khoa học công nghệ và ứng dụng thực tiễn, là cơ sở giáo dục đại học đầu ngành tại khu vực phía Nam và cả nước.
Trường Đại học Khoa học Tự nhiên được thành lập khi nào?
Tiền thân của Trường Đại học Khoa học Tự nhiên là Khoa học Đại học đường Sài Gòn, được thành lập vào ngày 26 tháng 7 năm 1941. Trường chính thức mang tên Trường Đại học Khoa học Tự nhiên và trở thành thành viên của Đại học Quốc gia TP.HCM vào năm 1996.
Thành tích nổi bật của Trường Đại học Khoa học Tự nhiên là gì?
Trường Đại học Khoa học Tự nhiên được xếp hạng trong nhóm 451-500 thế giới theo bảng xếp hạng QS World University Rankings by Subject năm 2026 và thuộc top 800 trường đại học tốt nhất toàn cầu. Trường được xem là cái nôi nuôi dưỡng nhiều nhà khoa học hàng đầu, đóng góp quan trọng vào sự phát triển khoa học công nghệ của Việt Nam.
Đội ngũ giảng viên của Trường Đại học Khoa học Tự nhiên có bao nhiêu người?
Trường Đại học Khoa học Tự nhiên tự hào có đội ngũ gồm 460 nhân sự chất lượng cao, bao gồm các Giáo sư, Phó Giáo sư, Tiến sĩ và các chuyên gia xuất sắc trong nhiều lĩnh vực chuyên môn. Đây là lực lượng nòng cốt đảm bảo chất lượng đào tạo và nghiên cứu của trường.
Trường Đại học Khoa học Tự nhiên có vai trò như thế nào trong hệ thống giáo dục Việt Nam?
Trường Đại học Khoa học Tự nhiên là một trường đại học công lập trọng điểm, thành viên của Đại học Quốc gia TP.HCM. Trường đóng vai trò là cơ sở giáo dục đại học đầu ngành, chuyên sâu về khoa học tự nhiên, khoa học công nghệ và ứng dụng, góp phần quan trọng vào sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và chuyển đổi số của đất nước.