La Văn Cầu

La Văn Cầu
Thông tin chung
Tên thật	Sầm Phúc Hướng
Biệt danh	Sáu Lâu
Năm sinh	1932 (có tài liệu ghi 1931)
Năm mất	24 tháng 6 năm 2026
Dân tộc	Tày
Quân hàm	Đại tá
Sự nghiệp
Danh hiệu	Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (1952)
Đơn vị ban đầu	Đại đội 671, Trung đoàn 174, Đại đoàn 316
Trận đánh nổi bật	Trận Đông Khê (Chiến dịch Biên giới 1950)
Hành động anh hùng	Nhờ đồng đội chặt đứt cánh tay bị thương để tiếp tục chiến đấu
Tổng số trận đánh	29 trận
Tiểu sử
Nơi sinh	Xã Phong Nặm, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng
Gia nhập quân ngũ	Năm 1948 (khai tăng tuổi từ 16 lên 18)
Ý nghĩa tên La Văn Cầu	Cầu tiến, cầu thắng
Thành tích ban đầu	Trận phục kích Bông Lau - Lũng Phầy (1949)

La Văn Cầu (sinh năm 1932 – mất ngày 24 tháng 6 năm 2026), tên thật là Sầm Phúc Hướng, biệt danh Sáu Lâu, là một sĩ quan cao cấp của Quân đội nhân dân Việt Nam với quân hàm Đại tá. Ông được biết đến là một biểu tượng bất tử của ý chí và lòng quả cảm Việt Nam, đồng thời là một trong bảy cá nhân đầu tiên được Chủ tịch Hồ Chí Minh phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vào năm 1952. Tên tuổi của ông gắn liền với hành động dũng cảm vô tiền khoáng hậu trong lịch sử quân sự: nhờ đồng đội chặt đứt cánh tay bị thương để tiếp tục chiến đấu và hoàn thành nhiệm vụ trong trận Đông Khê thuộc Chiến dịch Biên giới năm 1950.

Tiểu sử và những năm đầu tham gia cách mạng

Anh hùng La Văn Cầu sinh năm 1932 (một số tài liệu ghi nhận năm sinh của ông là 1931) tại xã Phong Nặm, nay là xã Đình Phong, thuộc huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng. Ông là người dân tộc Tày, sinh trưởng trong một gia đình giàu truyền thống cách mạng tại vùng núi phía Bắc Việt Nam.

Năm 1948, khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp đang bước vào giai đoạn quyết liệt, với lòng yêu nước nồng nàn, chàng thanh niên Sầm Phúc Hướng đã quyết định gia nhập quân ngũ. Tuy nhiên, tại thời điểm đó, ông mới 16 tuổi, chưa đủ tuổi quy định để nhập ngũ. Để thực hiện ước mơ đứng vào hàng ngũ quân đội, ông đã khai tăng tuổi của mình từ 16 lên 18 tuổi. Sau khi trúng tuyển, ông được biên chế vào Đại đội 671, Trung đoàn 174 thuộc Đại đoàn 316 (nay là Sư đoàn 316). Đây là đơn vị chủ quản nơi ông bắt đầu quá trình rèn luyện và chiến đấu thực tiễn.

Ngay từ những ngày đầu tham gia quân đội, La Văn Cầu đã thể hiện tinh thần cầu tiến và quyết tâm chiến thắng. Điều này thể hiện rõ qua việc ông đổi tên từ Sầm Phúc Hướng thành La Văn Cầu với ý nghĩa “cầu tiến, cầu thắng”. Trong suốt sự nghiệp kháng chiến chống Pháp, ông đã trực tiếp tham gia tổng cộng 29 trận đánh lớn nhỏ, tích lũy được nhiều kinh nghiệm chiến trường và lập nhiều chiến công hiển hách.

Một trong những dấu ấn đầu tiên trong sự nghiệp chiến đấu của ông là vào năm 1949. Trong trận phục kích Bông Lau – Lũng Phầy, La Văn Cầu đã cùng đơn vị lập công lớn, tiêu diệt nhiều sinh lực địch, góp phần quan trọng vào thắng lợi chung của chiến dịch tại khu vực này. Những thành tích sớm này đã đặt nền móng cho hình ảnh một chiến sĩ dũng cảm, kiên cường trong lòng đồng đội và chỉ huy.

Hành động anh hùng trong trận Đông Khê (1950)

Sự kiện mang tính bước ngoặt, đưa tên tuổi La Văn Cầu trở thành một huyền thoại sống của Quân đội nhân dân Việt Nam diễn ra trong trận Đông Khê, thuộc Chiến dịch Biên giới, kéo dài từ ngày 16 đến ngày 18 tháng 9 năm 1950. Đây là trận đánh then chốt nhằm phá vỡ hệ thống phòng thủ của quân Pháp trên đường số 4.

Trong trận đánh này, La Văn Cầu được giao nhiệm vụ quan trọng là ôm bộc phá để phá hủy lô cốt của địch, mở đường cho đơn vị tiến công. Trong quá trình tiếp cận mục tiêu, ông không may bị trúng đạn của đối phương. Vết thương rất nặng khiến cánh tay phải của ông bị dập nát và gãy lìa, chỉ còn dính lại một phần da thịt, lủng lẳng bên cạnh sườn. Sự cố này gây vướng víu cực độ và khiến ông gặp khó khăn lớn trong việc di chuyển cũng như sử dụng khối bộc phá nặng 12kg.

Trước tình thế hiểm nghèo, với ý chí quyết tâm không để vết thương làm ảnh hưởng đến nhiệm vụ của đơn vị, La Văn Cầu đã đưa ra một quyết định táo bạo. Ông đã yêu cầu người đồng đội của mình là Nông Văn Thắng dùng lưỡi mác chặt đứt phần cánh tay phải đã dập nát. Sau khi cánh tay bị chặt đứt, bất chấp cơn đau thấu xương và sự mất máu nghiêm trọng, La Văn Cầu vẫn dùng tay trái ôm khối bộc phá 12kg, tiếp tục xông lên phá tan lô cốt địch. Hành động này đã tạo điều kiện quyết định cho đơn vị xung phong, góp phần quan trọng vào chiến thắng hoàn toàn tại mặt trận Đông Khê.

Hành động tự nguyện chặt tay để chiến đấu của La Văn Cầu đã trở thành một biểu tượng kinh điển của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam. Hình ảnh người chiến sĩ mất một cánh tay vẫn ôm bộc phá lao vào đồn địch đã được ghi lại như một minh chứng cho tinh thần “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”.

Quá trình công tác và thăng tiến quân hàm

Sau những cống hiến đặc biệt xuất sắc trên chiến trường, vào ngày 19 tháng 5 năm 1952, tại Đại hội Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ nhất, La Văn Cầu đã vinh dự được Chủ tịch Hồ Chí Minh trực tiếp ký quyết định phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ông là một trong bảy cá nhân đầu tiên của quân đội nhận được danh hiệu cao quý này khi tuổi đời còn rất trẻ.

Năm 1950 cũng là năm đánh dấu một cột mốc quan trọng khác trong cuộc đời ông khi ông chính thức được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam. Tính đến khi qua đời, ông đã có 76 năm tuổi Đảng, một minh chứng cho sự trung thành tuyệt đối với lý tưởng cách mạng.

Sau kháng chiến chống Pháp, ông tiếp tục công tác trong quân đội và được cử đi đào tạo tại các trường sĩ quan. Với những nỗ lực không ngừng và uy tín trong quân đội, vào năm 1985, ông chính thức được phong quân hàm Đại tá. Trong quá trình công tác, ông không chỉ là một người lính trực tiếp cầm súng mà còn tham gia vào các hoạt động chính trị – xã hội cấp cao. Ông từng giữ chức Ủy viên Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, đóng góp tiếng nói của mình vào việc xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Mặc dù mang trên mình thương tật hạng 71%, là một thương binh nặng, nhưng Đại tá La Văn Cầu vẫn luôn giữ vững tác phong của một người lính Cụ Hồ, tích cực làm việc và cống hiến cho đến ngày nghỉ hưu.

Cuộc sống đời thường và những vinh danh tại Thủ đô

Năm 1996, Đại tá La Văn Cầu chính thức nghỉ hưu. Sau khi rời xa binh nghiệp, ông cùng gia đình sinh sống tại phường Kim Liên, quận Đống Đa, thành phố Hà Nội. Dù đã về hưu và là một vị anh hùng lừng lẫy, ông vẫn giữ lối sống giản dị, khiêm nhường và gần gũi với nhân dân địa phương.

Tại khu vực phường Kim Liên, người dân thường xuyên bắt gặp hình ảnh vị Đại tá anh hùng hằng ngày tự tay cầm chổi quét rác, dọn dẹp vệ sinh ngõ phố. Hành động nhỏ bé nhưng bền bỉ này đã khiến ông được người dân yêu mến gọi bằng cái tên thân thương “chiến sĩ môi trường”. Ông luôn quan niệm rằng, dù ở vị trí nào hay ở độ tuổi nào, việc đóng góp cho cộng đồng và giữ gìn môi trường sống sạch đẹp cũng là một cách để cống hiến cho Tổ quốc.

Ghi nhận những đóng góp bền bỉ của ông cho cộng đồng và xã hội ngay cả khi đã nghỉ hưu, vào năm 2019, thành phố Hà Nội đã vinh danh Đại tá La Văn Cầu là “Công dân Thủ đô ưu tú”. Đây là sự tri ân của chính quyền và nhân dân Hà Nội đối với một người con ưu tú của dân tộc đã chọn Thủ đô làm quê hương thứ hai.

Sự ra đi và di sản để lại

Sau một thời gian dài chống chọi với tuổi già sức yếu, Đại tá La Văn Cầu đã qua đời vào lúc 11 giờ 09 phút ngày 24 tháng 6 năm 2026 tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, hưởng thọ 94 tuổi. Sự ra đi của ông là một mất mát to lớn đối với Quân đội nhân dân Việt Nam và nhân dân cả nước, đánh dấu sự rời xa của một trong những nhân chứng lịch sử hào hùng nhất từ thời đại Hồ Chí Minh.

Di sản mà Anh hùng La Văn Cầu để lại không chỉ là những chiến công trên mặt trận quân sự mà còn là một bài học vô giá về ý chí, lòng dũng cảm và tinh thần vượt khó. Câu chuyện về hành động chặt tay phá lô cốt của ông đã được đưa vào chương trình giáo dục phổ thông trong các môn Lịch sử và Tiếng Việt. Qua nhiều thập kỷ, câu chuyện này đã trở thành nguồn cảm hứng, giáo dục lòng yêu nước cho nhiều thế hệ học sinh Việt Nam.

Bên cạnh đó, hình ảnh và cuộc đời ông còn xuất hiện trong nhiều bộ phim tài liệu về Chiến dịch Biên giới 1950 và lịch sử Quân đội nhân dân Việt Nam. Để tri ân những đóng góp của ông, tên của La Văn Cầu đã được đặt cho nhiều con đường tại các thành phố lớn trên khắp cả nước như Vũng Tàu, Nam Định, Hải Dương… Tại quê hương Cao Bằng, tên ông cũng được trang trọng đặt cho các trường học, nhằm nhắc nhở thế hệ trẻ về một người con anh hùng của vùng đất Trùng Khánh.

Đặc biệt, ông còn giữ một kỷ lục hiếm hoi trong quân đội: Là sĩ quan duy nhất được đặc cách thực hiện nghi lễ chào điều lệnh bằng tay trái do cánh tay phải đã mất trong chiến đấu. Hình ảnh ông đứng nghiêm, giơ tay trái chào dưới lá quốc kỳ luôn là một hình ảnh xúc động, biểu tượng cho sự kiên trinh và tinh thần không bao giờ khuất phục.

Điều có thể bạn chưa biết

• Chào bằng tay trái: Do mất cánh tay phải trong trận Đông Khê, Đại tá La Văn Cầu là sĩ quan duy nhất trong Quân đội nhân dân Việt Nam được phép thực hiện nghi lễ chào điều lệnh bằng tay trái thay vì tay phải theo quy định chung.
• Đặt tên đường khi còn sống: Khác với thông lệ thông thường là tên đường chỉ được đặt sau khi nhân vật qua đời, do những đóng góp và tầm ảnh hưởng quá lớn lao, tên của La Văn Cầu đã được đặt cho nhiều con phố và trường học ngay từ khi ông còn sinh thời.
• Biệt danh “Chiến sĩ môi trường”: Sau khi nghỉ hưu, ông không chọn nghỉ ngơi hoàn toàn mà thường xuyên tham gia dọn dẹp vệ sinh ngõ phố tại phường Kim Liên, Hà Nội, nên được người dân địa phương đặt cho biệt danh đầy kính trọng này.
• Ý nghĩa tên gọi: Tên khai sinh của ông là Sầm Phúc Hướng. Khi đi bộ đội, ông đã tự chọn tên mới là La Văn Cầu để thể hiện quyết tâm “cầu tiến, cầu thắng” trong sự nghiệp cách mạng.

Infographic: La Văn Cầu

Câu hỏi thường gặp về La Văn Cầu